Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιστορία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ιστορία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Παρασκευή 15 Μαρτίου 2024
Το έθιμο του χαρταετού
Η Καθαρά Δευτέρα πλησιάζει και δεν υπάρχει παιδί που να μην περιμένει πως και πώς να πετάξει τον χαρταετό του ψηλά στον ουρανό. Χαρταετοί μεγάλοι, μικροί, με διάφορα χρώματα και σχέδια, με τις ζωηρές ουρές τους, όλοι έχουν τη θέση τους στο γαλάζιο τ’ ουρανού.
Συνήθως χρέη «πιλότου» έχει στην αρχή ο μπαμπάς, που αναλαμβάνει να τον «απογειώσει», όμως μετά η συνδρομή ενός δεινού χειριστή, με μικρά μαλακά χεράκια κρίνεται απαραίτητη για να γίνουν οι σωστές μανούβρες. Ο χειριστής έχει πάντα το βλέμμα του καθηλωμένο στον ουρανό και άλλοτε «αμολάει καλούμπα», άλλοτε μαζεύει, ανάλογα με τον αέρα.
Ποια είναι όμως η ιστορία αυτού του τόσο διασκεδαστικού και όμορφου εθίμου;
Οι χαρταετοί πλανιόνται στους ουρανούς εδώ και χιλιετίες, από το 1.000π.Χ.. Το ταξίδι ξεκίνησε από τις χώρες της Ανατολής, όπως η Κίνα, αλλά δεν άργησε να φτάσει και στη χώρα μας και να προσαρμοστεί στα ελληνικά δεδομένα. Εδώ, βλέπετε, δεν φτιάχναμε τους χαρταετούς από μπαμπού και μετάξι αλλά από ελαφρύ ξύλο χαρτί.
Το πέταγμα του χαρταετού ψηλά στον καταγάλανο ουρανό, εκεί που κάνει τις φιγούρες του με τη βοήθεια του ανέμου, έχει τον δικό του συμβολισμό, που δεν είναι άλλος από την κάθαρση και την ανάταση της ψυχής μετά το ξεφάντωμα της αποκριάς. Μετά το πέταγμα του χαρταετού, η ψυχή μας είναι καθαρή και έτοιμη να ξεκινήσει τη νηστεία της Σαρακοστής, αρχής γενομένης φυσικά από την Καθαρά Δευτέρα.
Δεν είναι λίγες οι οικογένειες που θα ξεχυθούν στην εξοχή για να απολαύσουν τόσο το πέταγμα του χαρταετού όσο και τα σαρακοστιανά εδέσματα. Αν θέλετε να κάνετε αυτή την εμπειρία να χαραχτεί στη μνήμη σας ακόμα πιο έντονα, δεν έχετε παρά να φτιάξετε το χαρταετό μόνοι σας.
Για να στεφθεί το εγχείρημά σας από απόλυτη επιτυχία το μόνο που χρειάζεστε είναι τα κατάλληλα υλικά, πολλή όρεξη, κέφι, μεράκι και ο συνδυασμός από δύο ζευγάρια χέρια, τα παιδικά, για τις λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά, και τα μεγαλύτερα και δυνατά που θα δώσουν τη δύναμη στον χαρταετό να πετάξει.
Αν φτιάξετε τον χαρταετό παρέα, σίγουρα θα ζήσετε το έθιμο της Καθαράς Δευτέρας ακόμα πιο έντονα και θα έχετε μοιραστεί μαζί μια ακόμα αξιομνημόνευτη και μοναδική στιγμή. Πάντως ό,τι κι αν αποφασίσετε, το σίγουρο είναι ότι την Καθαρά Δευτέρα ακόμα και οι γονείς γίνονται παιδιά, μ’ εκείνη την έξαψη που ένιωσαν όταν πέταξαν τον χαρταετό για πρώτη φορά κι εκείνη την αγωνία για να φτάσει όσο το δυνατόν ψηλότερα…
Από εμάς η ευχή είναι να περάσετε υπέροχα και καλή Σαρακοστή!
Σάββατο 2 Μαρτίου 2024
Αποκριές και αρχαιότητα
Αποκριές και αρχαιότητα * Είναι αξιοθαύμαστο το πώς τα πανάρχαια δρώμενα επέζησαν ως τις μέρες μας ΜΙΧΑΛΗΣ ΤΙΒΕΡΙΟΣ
Είναι γνωστό ότι διάφορες αποκριάτικες εκδηλώσεις που γίνονται αυτή την εποχή σε πολλά μέρη σχετίζονται, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο, με πανάρχαια θρησκευτικά δρώμενα που ανάγονται στην αρχαιότητα. Τις συναντούμε, π.χ., στη θρησκεία των Βαβυλωνίων, των Αιγυπτίων, των Ελλήνων,
Είναι γνωστό ότι διάφορες αποκριάτικες εκδηλώσεις που γίνονται αυτή την εποχή σε πολλά μέρη σχετίζονται, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο, με πανάρχαια θρησκευτικά δρώμενα που ανάγονται στην αρχαιότητα. Τις συναντούμε, π.χ., στη θρησκεία των Βαβυλωνίων, των Αιγυπτίων, των Ελλήνων, των Ρωμαίων, όπως και σε λαούς πρωτόγονους και λιγότερο πολιτισμένους. Κύρια γνωρίσματά τους είναι οι μεταμφιέσεις των συμμετεχόντων σε αυτές που καλύπτουν τα πρόσωπά τους με μάσκες, συνήθως δύσμορφες, οι θορυβώδεις χοροί με τραγούδια και αισχρολογίες, η οινοποσία κ.ά. Ορισμένοι λαοί είχαν ενσωματώσει τέτοια στοιχεία σε τελετουργίες σχετικές με την έναρξη της νέας χρονιάς αποβλέποντας στο να είναι ευνοϊκή γι’ αυτούς. Αλλοι πάλι τα συμπεριέλαβαν σε τελετές σχετικές με την άνοιξη και προσδοκούσαν να πετύχουν μ’ αυτά πλούσια σοδειά και καλά γεννήματα. Πρωτόγονες κοινωνίες τα συσχέτιζαν με ποικίλες μαγικές δοξασίες. Από τις γιορτές της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας αρκετές είναι αυτές που παρουσιάζουν ομοιότητες με σύγχρονες αποκριάτικες εκδηλώσεις, όπως π.χ. διάφορες γιορτές του Διονύσου, τα Σατουρνάλια, τα Βακχανάλια, τα Λουπερκάλια, οι Καλένδες. Θα αναφερθώ στα Λουπερκάλια, για τα οποία ο Ν. Πολίτης πίστευε ότι παρουσιάζουν τις περισσότερες ομοιότητες. Επρόκειτο για μια γιορτή που σχετικά γρήγορα έχασε τον θρησκευτικό της χαρακτήρα και μεταμορφώθηκε σε μια καθαρά λαϊκή διασκέδαση που ικανοποιούσε και τα δεισιδαιμονικά ένστικτα των πιστών της. Το όνομά τους το οφείλουν στον θεό Λούπερκο, έναν θηριόμορφο ευεργετικό δαίμονα της βλάστησης και της ευγονίας, ιδιαίτερα αγαπητό σε αγρότες και βοσκούς. Τον λάτρευαν σε μια σπηλιά στις υπώρειες του Παλατινού λόφου στη Ρώμη όπου, σύμφωνα με την παράδοση, μια λύκαινα είχε θηλάσει τους μυθικούς δίδυμους ιδρυτές της πόλης Ρέμο και Ρωμύλο. Τα Λουπερκάλια μεταξύ άλλων περιλάμβαναν θυσία, κυρίως με κατσίκια και κριάρια, κοινή συνεστίαση όλων των μελών του ιερατικού σωματείου που ήταν επιφορτισμένο με τη λατρεία του θεού (Λούπερκοι), καθώς και οδοιπορία των τελευταίων στους δρόμους της Ρώμης. Ξεκινούσαν από τη σπηλιά του θεού τους και κατέληγαν πάλι σ’ αυτήν έχοντας διασχίσει διάφορα τμήματα της πόλης, από τα οποία, σύμφωνα με την παράδοση, είχαν περάσει και οι μυθικοί δίδυμοι ιδρυτές της. Οι Λούπερκοι έτρεχαν γυμνοί φορώντας μόνο το δέρμα των θυσιασθέντων θυμάτων τους και έχοντας στο κεφάλι τους ένα στεφάνι. Κρατώντας μαστίγια καμωμένα από λουριά που είχαν κοπεί από τα δέρματα των ζώων που είχαν προσφέρει στον θεό τους, κτυπούσαν καθ’ οδόν όσους συναντούσαν και κυρίως γυναίκες. Προτιμούσαν τους γλουτούς τους, αφού πίστευαν ότι με τον τρόπο αυτόν τις καθιστούσαν γόνιμες μητέρες. Η όλη γιορτή είχε φτάσει σε ακρότητες, πράγμα που ανάγκασε τον Αύγουστο να πάρει μέτρα. Απαγόρευσε τη συμμετοχή σ’ αυτή παιδιών και εφήβων, ενώ η πομπή των Λουπέρκων υποχρεωτικά έπρεπε να συνοδεύεται από σώμα ιππέων που επέβλεπε ώστε τα τυχόν έκτροπα να μην ξεπερνούν κάποια όρια. Εν κατακλείδι τα Λουπερκάλια ήταν μια γιορτή αγροτική και ποιμενική που αποσκοπούσε να συνδράμει στην ευφορία της γης και στη γονιμότητα των ανθρώπων και των ζώων, ενώ συγχρόνως βοηθούσε και στην κάθαρση της πόλης. Εχοντας βαθιές ρίζες και απήχηση στις λαϊκές μάζες συνέχισε να είναι αγαπητή και μετά την επικράτηση του χριστιανισμού ακόμη και ανάμεσα σε πιστούς του Ναζωραίου!
Σίγουρα είναι αξιοθαύμαστο το πώς τέτοια πανάρχαια δρώμενα επέζησαν ως τις μέρες μας ακόμη και σε λαούς με υψηλό πολιτισμικό επίπεδο. Πολύ περισσότερο μάλιστα αφού οι θρησκείες που επικράτησαν, όπως π.χ. ο χριστιανισμός, προσπάθησαν με κάθε μέσο να εξαφανίσουν τις «ειδωλολατρικές» αυτές τελετές. Κάτι που τελικά δεν έγινε κατορθωτό. Στη Δύση μάλιστα έχουμε περιπτώσεις που η επίσημη Εκκλησία ενίσχυσε, συνέδραμε και συμμετείχε ενεργά σε τέτοιες εκδηλώσεις, προκειμένου να ευθυγραμμιστεί με τη λαϊκή θέληση και να εξυπηρετήσει σκοπιμότητες! Επέζησαν έτσι τα έθιμα αυτά επειδή είναι βαθιά ριζωμένα στην ανθρώπινη φύση. Πρόκειται για γιορτές που αρχικά αποσκοπούσαν στη διαιώνιση της ίδιας της ζωής, ενώ αργότερα περιεβλήθησαν και με κοινωνικά οράματα. Τα Saturnalia π.χ., μια γιορτή με ανάλογες εκδηλώσεις, ήταν αφιερωμένη στον θεό Saturnus, τον αντίστοιχο του ελληνικού Κρόνου, τον θεό του χρυσού αιώνα, στη διάρκεια του οποίου δεν υπήρχε ταξική διαφοροποίηση, δεν υπήρχαν δούλοι, δεν υπήρχε ατομική ιδιοκτησία. Ετσι και στη γιορτή του, που έφτασε να διαρκεί ακόμη και επτά ολόκληρες μέρες, επικρατούσε πραγματική ισότητα. Οι κρατούντες, οι πλούσιοι, οι φτωχοί, οι δούλοι, εξαφάνιζαν κάθε εξωτερικό διακριτικό τους γνώρισμα και συμπεριφέρονταν όλοι ως ισότιμοι. Οσο διαρκούσε ο εορτασμός της, απαγορευόταν κάθε τι που θα μπορούσε να προκαλέσει λύπη, σταματούσαν οι πολεμικές επιχειρήσεις και οι δίκες στα δικαστήρια, καταδικασμένοι έπαιρναν αμνηστία, αποφυλακίζονταν δούλοι. Τέτοιες γιορτές δεν ξεχνιούνται. Αλλά ακόμη και σήμερα, αποτελούν ζωογόνες ψυχαγωγικές δυνάμεις και η ψυχαγωγία, ως κοινωνική ανάγκη, δύσκολα παραμερίζεται.
Τετάρτη 9 Μαΐου 2018
Εκδήλωση για την μάχη του Δομοκού στο Πουρνάρι
Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΠΟΥΡΝΑΡΙΩΤΩΝ
ΔΙΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΟΜΙΛΙΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ
ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΔΟΜΟΚΟΥ
ΗΜΕΡΑ : ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 11 ΜΑΙΟΥ
ΑΠΟ ΤΙΣ 10:00 Η ΩΡΑ ΤΟ ΠΡΩΙ ΕΩΣ ΤΙΣ 6:30 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ
ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΘΑ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΕΙΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΥΛΙΚΟ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ
ΣΤΙΣ 6:30 ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΘΑ ΓΙΝΕΙ ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ
Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2017
Ακούστε το αρχαιότερο ελληνικό τραγούδι που σώθηκε ολόκληρο
Η αρχαιότερη, διασωθείσα ολοκληρωμένη μουσική σύνθεση είναι ο Επιτάφιος του Μικρασιάτη Σείκιλου που έγραψε: «Όσο ζεις λάμψε, καθόλου μη λυπάσαι. Η ζωή διαρκεί για λίγο» Είναι γνωστός ο ρόλος και o σημαντικός ρόλος της μουσικής στην αρχαία ελληνική κοινωνία, καθώς και η παρουσία της σε οποιαδήποτε σημαντική πτυχή αυτής, είτε επρόκειτο για ευχάριστες ή δυσάρεστες συνευρέσεις και συνεστιάσεις. Πλέον, είναι δυνατόν να ακούσουμε το αρχαιότερο γνωστό τραγούδι, παγκοσμίως μάλιστα. Αξίζει να σημειωθεί πως σώζονται τόσο οι στίχοι όσο και η μουσική του τραγουδιού, το οποίο αποδίδεται στον Σείκιλο που έζησε στις Τράλλεις της Μικράς Ασίας, περίπου κατά τον 2 αιώνα π.Χ. Όπως σημειώνεται, ο Σείκιλος έγραψε το τραγούδι αυτό μετά το 200 π.Χ.
Είχε γραφεί σε επιτύμβια κυλινδρική στήλη με ύψος 40 εκατοστών, περιέχοντας ένα επίγραμμα δώδεκα λέξεων και ένα ακόμη τραγούδι δεκαεφτά λέξεων, μαζί με τη μουσική. Αξίζει να σημειωθεί πως οι στίχοι βρίσκονται στην κοινή ελληνική της ελληνιστικής εποχής, ενώ η επιτύμβια στήλη ανακαλύφθηκε στην πόλη Αϊδίνιο (όπως λέγεται σήμερα η άλλοτε πόλη των Τραλλέων) το 1883.
Στην κορυφή της στήλης, αναφέρεται το όνομα του ανθρώπου που το έγραψε, ενώ το θέμα είναι προφανώς επηρεασμένο από την επικούρεια φιλοσοφία, καθώς αποτελεί μια προτροπή να ζήσει κανείς, δίχως να λυπάται και να διστάζει. Συγκεκριμένα: “Όσο ζεις λάμψε, καθόλου μη λυπάσαι. Η ζωή διαρκεί για λίγο, ο χρόνος καθορίζει το τέλος”, είναι το μήνυμα του τραγουδιού. Όπως αναφέρεται, στο κάτω μέρος της στήλης έχει εντοπιστεί η αφιέρωση στην “Ευτέρπηι” (ΣΕΙΚΙΛΟΣ ΕΥΤΕΡΠΗΙ στο πρωτότυπο), δίχως ωστόσο να έχει γίνει γνωστό ποια ακριβώς -φιλική, αδερφική, πατρική, συντροφική- σχέση είχε ο Σείκιλος μαζί της.
Σήμερα, η στήλη φυλάσσεται στο Εθνικό Μουσείο της Δανίας.
Ακούστε το:
Πηγή
Σάββατο 2 Απριλίου 2016
Oι Ελληνίδες μαθηματικοί της αρχαιότητας
Εκτός από την Υπατία, 40 γυναίκες μαθηματικοί εντοπίστηκαν από τον 10ο αι. π.Χ έως τον 5ο αι.μ.Χ από τον μαθηματικό Ευάγγελο Σπανδάγο.
Άρωμα γυναίκας είχαν τα μαθηματικά στην αρχαία Ελλάδα, όπως αποδεικνύει έρευνα του μαθηματικού Ευ. Σπανδάγου στην οποία αναφέρονται Τα Νέα (30.10.2007).
Μπορεί να έμεινε στην Ιστορία ως η μητέρα του Θησέα, αλλά πόσοι γνωρίζουν πως η Αίθρα ήταν δασκάλα λογιστικής; Και πως στη σύντροφο του σπουδαίου μαθηματικού Πυθαγόρα, Θεανώ, φέρεται ότι οφείλεται η θεωρία της χρυσής τομής; Είναι δύο μόλις από τις 40 άγνωστες αρχαίες Ελληνίδες μαθηματικούς, που αν και συνέβαλαν στην εξέλιξη της επιστήμης βυθίστηκαν στη λήθη της Ιστορίας. Χρειάστηκε να περάσουν 31 αιώνες για να έρθουν και πάλι στο φως και να διεκδικήσουν μια θέση στον επιστημονικό κόσμο, χάρη στην έρευνα που πραγματοποίησε ο μαθηματικός και συγγραφέας Ευάγγελος Σπανδάγος.
Η «σκυταλοδρομία» για την ανακάλυψη των άγνωστων αρχαίων Ελληνίδων μαθηματικών ξεκίνησε για τον βραβευμένο τόσο από τον Παγκόσμιο Όμιλο για την μελέτη των αρχαίων πολιτισμών όσο και από την Ακαδημία Αθηνών μαθηματικό, όταν ένας μαθητής του τον ρώτησε «εκτός από την Υπατία, που αναφέρεται στο σχολικό βιβλίο της Γεωμετρίας, δεν υπήρχαν κι άλλες γυναίκες μαθηματικοί στην αρχαιότητα;». «Γύρισα σπίτι, άρχισα να ψάχνω βιβλία, να ρωτάω φίλους και γνωστούς, αλλά ουδείς γνώριζε κάτι», εξηγεί ο κ. Σπαγδάνος την αφορμή της περιπέτειας του στον κόσμο των γυναικών μαθηματικών. Μια ερευνητική περιπέτεια τεσσάρων ετών μαζί με την επίσης μαθηματικό, κόρη του Ρούλα που είχε ως αποτέλεσμα να εντοπίσει συνολικά 40 γυναίκες μαθηματικούς από τον 10ο αι. π.Χ. έως τον 5ο αι. μ.Χ.
Η «σκυταλοδρομία» για την ανακάλυψη των άγνωστων αρχαίων Ελληνίδων μαθηματικών ξεκίνησε για τον βραβευμένο τόσο από τον Παγκόσμιο Όμιλο για την μελέτη των αρχαίων πολιτισμών όσο και από την Ακαδημία Αθηνών μαθηματικό, όταν ένας μαθητής του τον ρώτησε «εκτός από την Υπατία, που αναφέρεται στο σχολικό βιβλίο της Γεωμετρίας, δεν υπήρχαν κι άλλες γυναίκες μαθηματικοί στην αρχαιότητα;». «Γύρισα σπίτι, άρχισα να ψάχνω βιβλία, να ρωτάω φίλους και γνωστούς, αλλά ουδείς γνώριζε κάτι», εξηγεί ο κ. Σπαγδάνος την αφορμή της περιπέτειας του στον κόσμο των γυναικών μαθηματικών. Μια ερευνητική περιπέτεια τεσσάρων ετών μαζί με την επίσης μαθηματικό, κόρη του Ρούλα που είχε ως αποτέλεσμα να εντοπίσει συνολικά 40 γυναίκες μαθηματικούς από τον 10ο αι. π.Χ. έως τον 5ο αι. μ.Χ.
Ποιο ήταν το προφίλ τους; Προέρχονται από διάφορες γωνιές του ελληνικού κόσμου. Οι περισσότερες είχαν σπουδάσει πέραν της βασικής εκπαίδευσης. Εκείνες που ανήκαν στην Πυθαγόρειο Σχολή δεν αντιμετώπιζαν προβλήματα, διότι ο Πυθαγόρας έκανε δεκτές γυναίκες στη σχολή του. Υπήρχαν και ορισμένες όμως όπως η Λασθενία από την Αρκαδία που φαίνεται πως φοίτησαν και στην Ακαδημία του Πλάτωνα ντυμένες ως άνδρες, επειδή δεν επιτρέπονταν γυναίκες. Ενδιαφέρον επίσης είναι πως ελάχιστες ήταν παντρεμένες και είχαν παιδιά.
Γιατί έμειναν στην αφάνεια; Κατά ένα μεγάλο ποσοστό, από τη στάση των αρχαίων κοινωνιών προς «τας πεπαιδευμένας γυναίκας», όπου η γυναίκα αντιμετωπιζόταν πάντα ως η διαφορετική, η διεφθαρμένη, η ανώμαλη ή η περίεργη που ξέφευγε από την κλασική εικόνα της νοικοκυράς, συζύγου και μητέρας. Κατά ένα μικρότερο όμως η άγνοιά μας για τις γυναίκες αυτές οφείλεται και στην καταστροφή διαφόρων ιστορικών μαρτυριών με προεξάρχουσα την καταστροφή της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας, ενώ ρόλο παίζει και το γεγονός πως υπάρχει μια αντιπάθεια τόσο προς τα μαθηματικά όσο και προς τα αρχαία ελληνικά.
Υπάρχει πιθανότητα να εντοπιστούν και άλλες γυναίκες επιστήμονες του αρχαίου κόσμου;
Η έρευνα συνεχίζεται και τα πάντα είναι πιθανά. Όσο ψάχνουμε ειδικά σε αραβικά χειρόγραφα τα οποία έχουν διασώσει σε μετάφραση αρχαία ελληνικά έργα που κάηκαν μαζί με τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, υπάρχουν ελπίδες. Ακόμη και σήμερα όμως γυναίκες και μαθηματικά μοιάζουν με έννοιες ασύμβατες. Μάλιστα, ο πρόεδρος του Χάρβαρντ Λόρενς Σάμερς αναγκάστηκε να παραιτηθεί λίγο καιρό μετά τη δήλωσή του πως «οι γυναίκες δεν είναι φτιαγμένες για μαθηματικά!». «Ίσως η αντιμετώπιση των γυναικών που ασχολούνται με τα μαθηματικά να μην έχει αλλάξει πολύ από την αρχαιότητα», λέει στην εφημερίδα η καθηγήτρια στο Μαθηματικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρία Φραγκουλοπούλου. «Ακόμη και σήμερα πολλοί παραξενεύονται όταν ακούνε πως μια γυναίκα είναι μαθηματικός, γεγονός που ίσως οφείλεται στο ότι τα μαθηματικά θεωρούνται δύσκολα. Δεδομένου δε, πως εμείς λογιζόμαστε ως το ασθενές φύλο...».
Η πιο γνωστή μαθηματικός της αρχαιότητας και η πρώτη γυναίκα επιστήμονας της οποίας η ζωή έχει καταγραφεί με λεπτομέρειες, η ΥΠΑΤΙΑ η «Γεωμετρική» (4ος αι. μ.Χ.), ασχολήθηκε με τα μαθηματικά, την αστρονομία και τη μηχανική. Κατακρεουργήθηκε από χριστιανούς που έκαψαν το νεκρό σώμα της.
ΑΙΘΡΑ (10ος – 9ος π.Χ. αιώνας) κόρη του βασιλιά της Τροιζήνος Πιτθέα και μητέρα του Θησέως, με μία άλλη ιδιότητα άγνωστη στους πολλούς. Την ιδιότητα της δασκάλας της αριθμητικής. Ιέρεια λοιπόν των απαρχών της πλέον εγκεφαλικής επιστήμης, η Αίθρα μάθαινε αριθμητική στα παιδιά της Τροιζήνος, με εκείνη την πολύπλοκη μέθοδο, που προκαλεί δέος, μιας και δεν υπήρχε το μηδέν…και οι αριθμοί συμβολίζονταν πολύπλοκα, αφού τα σύμβολά τους απαιτούσαν πολλές επαναλήψεις (Κρητομυκηναϊκό σύστημα αρίθμησης).
Η πιο γνωστή μαθηματικός της αρχαιότητας και η πρώτη γυναίκα επιστήμονας της οποίας η ζωή έχει καταγραφεί με λεπτομέρειες, η ΥΠΑΤΙΑ η «Γεωμετρική» (4ος αι. μ.Χ.), ασχολήθηκε με τα μαθηματικά, την αστρονομία και τη μηχανική. Κατακρεουργήθηκε από χριστιανούς που έκαψαν το νεκρό σώμα της.
ΑΙΘΡΑ (10ος – 9ος π.Χ. αιώνας) κόρη του βασιλιά της Τροιζήνος Πιτθέα και μητέρα του Θησέως, με μία άλλη ιδιότητα άγνωστη στους πολλούς. Την ιδιότητα της δασκάλας της αριθμητικής. Ιέρεια λοιπόν των απαρχών της πλέον εγκεφαλικής επιστήμης, η Αίθρα μάθαινε αριθμητική στα παιδιά της Τροιζήνος, με εκείνη την πολύπλοκη μέθοδο, που προκαλεί δέος, μιας και δεν υπήρχε το μηδέν…και οι αριθμοί συμβολίζονταν πολύπλοκα, αφού τα σύμβολά τους απαιτούσαν πολλές επαναλήψεις (Κρητομυκηναϊκό σύστημα αρίθμησης).
ΠΟΛΥΓΝΩΤΗ (7ος – 6ος π.Χ. αιώνας) Ο ιστορικός Λόβων ο Αργείος αναφέρει την Πολυγνώτη ως σύντροφο και μαθήτρια του Θαλού.
Γνώστρια πολλών γεωμετρικών θεωρημάτων, λέγεται (μαρτυρία Βιτρουβίου), πως και αυτή συντέλεσε στην απλούστευση των αριθμητικών συμβόλων με την εισαγωγή της αρχής της ακροφωνίας, δηλαδή με την εισαγωγή αλφαβητικών γραμμάτων που αντιστοιχούσαν το καθένα σε το καθένα στο αρχικό γράμμα του ονόματος του αριθμού. Έτσι το Δ αρχικό του ΔΕΚΑ, παριστάνει τον αριθμό 10. Το Χ, αρχικό του ΧΙΛΙΑ παριστάνει τον αριθμό 1000 κοκ Κατά τον Βιτρούβιο η Πολυγνώτη διετύπωσε και απέδειξε πρώτη την πρόταση “ΕΝ ΚΥΚΛΩ Η ΕΝ ΤΩ ΗΜΙΚΥΚΛΙΩ ΓΩΝΙΑ ΟΡΘΗ ΕΣΤΙΝ”.
Γνώστρια πολλών γεωμετρικών θεωρημάτων, λέγεται (μαρτυρία Βιτρουβίου), πως και αυτή συντέλεσε στην απλούστευση των αριθμητικών συμβόλων με την εισαγωγή της αρχής της ακροφωνίας, δηλαδή με την εισαγωγή αλφαβητικών γραμμάτων που αντιστοιχούσαν το καθένα σε το καθένα στο αρχικό γράμμα του ονόματος του αριθμού. Έτσι το Δ αρχικό του ΔΕΚΑ, παριστάνει τον αριθμό 10. Το Χ, αρχικό του ΧΙΛΙΑ παριστάνει τον αριθμό 1000 κοκ Κατά τον Βιτρούβιο η Πολυγνώτη διετύπωσε και απέδειξε πρώτη την πρόταση “ΕΝ ΚΥΚΛΩ Η ΕΝ ΤΩ ΗΜΙΚΥΚΛΙΩ ΓΩΝΙΑ ΟΡΘΗ ΕΣΤΙΝ”.
ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΙΑ (6ος αιώνας π.Χ.). Ο Διογένης ο Λαέρτιος λόγιος-συγγραφέας την αναφέρει ως Αριστόκλεια ή Θεόκλεια. Ο Πυθαγόρας πήρε τις περισσότερες από τις ηθικές του αρχές από την Δελφική ιέρεια Θεμιστόκλεια, που συγχρόνως τον μύησε στις αρχές της αριθμοσοφίας και της γεωμετρίας. Σύμφωνα με τον φιλόσοφο Αριστόξενο (4οςπ.Χ. αιώνας) η Θεμιστόκλεια δίδασκε μαθηματικά σε όσους από τους επισκέπτες των Δελφών είχαν την σχετική έφεση. Ο μύθος αναφέρει ότι η Θεμιστόκλεια είχε διακοσμήσει τον βωμό του Απόλλωνος με γεωμετρικά σχήματα. Κατά τον Αριστόξενο ο Πυθαγόρας θαύμαζε τις γνώσεις και την σοφία της Θεμιστόκλειας γεγονός που τον ώθησε να δέχεται αργότερα και στην Σχολή του γυναίκες.
ΘΕΑΝΩ (6ος π.Χ. αιώνας) Η Θεανώ από τον Κρότωνα, κόρη του γιατρού Βροντίνου, ήταν μαθήτρια και ένθερμη οπαδός του Πυθαγόρου. Παντρεύτηκε στην Σάμο τον μεγάλο Μύστη με τον οποίο είχε 36 χρόνια διαφορά ηλικίας. Δίδαξε στις πυθαγόρειες σχολές της Σάμου και του Κρότωνος. Η Θεανώ θεωρείται η ψυχή της θεωρίας των αριθμών, που έπαιξαν κυριαρχικό και καίριο ρόλο στην πυθαγόρεια διδασκαλεία. Στην ίδια αποδίδεται η πυθαγόρεια άποψη της “Χρυσής Τομής”. Της αποδίδονται ακόμα διάφορες κοσμολογικές θεωρίες. Μετά τον θάνατο του Πυθαγόρου ή Θεανώ τον διαδέχθηκε ως επικεφαλής της διασκορπισμένης πλέον κοινότητας. Με την βοήθεια των θυγατέρων της (Δαμούς, Μυίας ή Μυρίας και Αριγνώτης) διέδωσε το επιστημονικό και φιλοσοφικό πυθαγόρειο σύστημα σε όλη την Ελλάδα και την Αίγυπτο. Με τον Πυθαγόρα απέκτησε, εκτός από τις θυγατέρες και δύο υιούς, τον Τηλαύγη και τον Μνήσαρχο. Ο Ιάμβλιχος την μνημονεύει ως ‘μαθηματικόν άξιαν μνήμης κατά παιδείαν’.
ΦΙΝΤΥΣ (6ος π.Χ. αιώνας).Αναφέρεται και ως Φίλτυς. Μαθήτρια του Πυθαγόρου, θυγατέρα του Θέοφρη από τον Κρότωνα και αδελφή του Βυνδάκου. Δίδαξε στην Σχολή του Κρότωνος. Ο Ρωμαίος συγγραφέας Βοήθιος την αναφέρει ως εμπνεύστρια της ισότητος που συνδέει τις Πυθαγόρειες τριάδες.
ΜΕΛΙΣΣΑ (6ος π.Χ. αιώνας).Μαθήτρια του Πυθαγόρου. Ασχολήθηκε με την κατασκευή κανονικών πολυγώνων. Ο Λόβων ο Αργείος γράφει για μία άγνωστη εργασία της: “Ο ΚΥΚΛΟΣ ΦΥΣΙΝ (η Μελίσσα) ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟΜΕΝΩΝ ΠΟΛΥΓΩΝΩΝ ΑΠΑΝΤΩΝ ΕΣΤΙ”.
ΤΥΜΙΧΑ (6ος π.Χ. αιώνας).Η Τυμίχα γυναίκα του Κροτωνιάτου Μυλλίου ήταν (σύμφωνα με τον Διογένη Λαέρτιο) Σπαρτιάτισσα, γεννημένη στον Κρότωνα. Από πολύ νωρίς έγινε μέλος της Πυθαγόρειας κοινότητος. Αναφέρεται από τον Ιάμβλιχο ένα σύγγραμμά της σχετικά με τους “φίλους αριθμούς”(*6). Μετά την καταστροφή της σχολής από τους δημοκρατικούς του Κρότωνος η Τυμίχα κατέφυγε στις Συρακούσες. Ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος απαίτησε από την Τυμίχα να του αποκαλύψει τα μυστικά της Πυθαγόρειας διδασκαλείας έναντι μεγάλης αμοιβής. Αυτή αρνήθηκε κατηγορηματικά και μάλιστα έκοψε με τα δόντια την γλώσσα της και την έφτυσε στο πρόσωπο του Διονυσίου. Το γεγονός αυτό αναφέρουν ο Ιππόβοτος και ο Νεάνθης.
ΠΤΟΛΕΜΑΪΣ (6ος π.Χ. αιώνας). Νεοπυθαγόρεια φιλόσοφος, μουσικός και μαθηματικός. Την αναφέρει ο Πορφύριος στο έργο του “ΕΙΣ ΤΑ ΑΡΜΟΝΙΚΑ ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΥ ΥΠΟΜΝΗΜΑ”. Κατά τον Πορφύριο (νέοπλατωνικό φιλόσοφο του 3ου μ.Χ. αιώνα) η Πτολεμαϊς μεταξύ άλλων απέδειξε και την πρόταση: “ΕΑΝ ΔΥΟ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΑΝΤΕΣ ΑΛΛΗΛΟΥΣ ΠΟΙΩΣΙ ΤΙΝΑΣ, ΟΙ ΓΕΓΟΜΕΝΟΙ ΕΞ ΑΥΤΩΝ ΙΣΟΙ ΑΛΛΗΛΟΙΣ ΕΣΟΝΤΑΙ” (δηλαδή αβ=βα).
ΠΥΘΑΓΟΡΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ (γύρω στον 6ον–5ον π.Χ. αιώνα). Ο Ιάμβλιχος στο έργο του “ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΙΚΟΥ ΒΙΟΥ” διέσωσε τα ονόματα δεκαεπτά πυθαγορείων γυναικών που ήταν γνώστριες της πυθαγόρειας φιλοσοφίας και των πυθαγορείων μαθηματικών. Ήδη έχουμε αναφέρει μερικές από αυτές. Οι υπόλοιπες είναι:
- Ρυνδακώ, αδελφή Βυνδάκου.
- Οκκελώ και Εκκελώ (αδελφές) από τις Λευκάνες.
- Χειλωνίς, κόρη Χείλωνος του Λακεδαιμονίου.
- Κρατησίκλεια, σύζυγος Κλεάνορος του Λακεδαιμονίου.
- Λασθένεια η Αρκάς.
- Αβροτέλεια κόρη Αβροτέλους του Ταραντίνου.
- Εχεκράτεια η Φλιασία.
- Θεανώ γυναίκα του Μεταποντίνου Βροντίνου. (Δεν πρέπει να συγχέεται με την Θεανώ την σύζυγο του Πυθαγόρου και κόρη του Κροτωνιάτη Βροντίνου)
- Τυρσηνίς, η Συβαρίτις.
- Πεισιρρόδη η Ταραντινίς.
- Θεαδούσα η Λάκαινα.
- Βοιώ η Αργεία.
- Βαβέλυκα η Αργεία.
- Κλεαίχμα αδελφή Αυτοχαρίδα του Λάκωνος.
- Νισθαιαδούσα.
ΔΙΟΤΙΜΑ από την Μαντινεία (6ος–5ος π.Χ. αιώνας).Στο “Συμπόσιον” του Πλάτωνος, ο Σωκράτης αναφέρεται στην Δασκάλα του Διοτίμα, ιέρεια στην Μαντίνεια, που υπήρξε Πυθαγόρεια και γνώστρια της πυθαγόρειας αριθμοσοφίας. Κατά μαρτυρία του Ξενοφώντος, η Διοτίμα δεν ήταν άπειρη των πλέον δυσκολονόητων γεωμετρικών θεωρημάτων.
ΒΙΤΑΛΗ (6ος–5ος π.Χ. αιώνας). Βιτάλη ή και Βιστάλα, κόρη της Δαμούς και εγγονή του Πυθαγόρου. Γνώστρια των πυθαγόρειων μαθηματικών. Η Δαμώ προτού πεθάνει της εμπιστεύτηκε τα “υπομνήματα”, δηλαδή τα φιλοσοφικά κείμενα του πατέρα της.
ΠΕΡΙΚΤΙΟΝΗ (5ος π.Χ. αιώνας). Πυθαγόρεια φιλόσοφος, συγγραφέας και μαθηματικός. Διάφορες πηγές την ταυτίζουν με την Περικτιόνη την μητέρα του Πλάτωνος και κόρη του Κριτίου. Ο μαθηματικός Πλάτων, όπως και ο φιλόσοφος Πλάτων, οφείλει την πρώτη γνωριμία του με τα μαθηματικά και την φιλοσοφία στην Περικτιόνη. Ο Πλάτων δεν αναφέρει το παραμικρό για την μητέρα του. Ήταν βαθιά χολωμένος μαζί της επειδή αυτή μετά από τον θάνατο του Αρίστωνος (του πατέρα του Πλάτωνος) παντρεύτηκε με κάποιον Αθηναίο, με το όνομα Πυριλάμπης στον οποίο αφοσιώθηκε. Στο γεγονός αυτό ίσως οφείλεται και ο “μισογυνισμός” του μεγάλου φιλοσόφου, που παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του άγαμος. Ο Στοβαίος στο “Ανθολόγιο” του, γράφει για την Περικτιόνη ότι κατείχε τα της γεωμετρίας και της αριθμητικής: “…ΓΑΜΕΤΡΙΑ ΜΕΝ ΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑΛΛΑ ΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΙΝΑ ΤΩΝ ΕΟΝΤΩΝ ΚΑΤΑΣΧΟΛΕΟΝΤΑΙ, Α ΔΕ ΣΟΦΙΑ ΠΕΡΙ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΓΕΝΗ ΤΩΝ ΕΟΝΤΩΝ, ΟΥΤΩΣ ΓΑΡ ΕΧΕΙ ΣΟΦΙΑ ΠΕΡΙ ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΓΕΝΗ ΤΩΝ ΕΟΝΤΩΝ”.
ΛΑΣΘΕΝΕΙΑ (4ος π.Χ. αιώνας). Η Λασθενία από την Αρκαδία είχε μελετήσει τα έργα του Πλάτωνος και ήλθε στην Ακαδημία (του Πλάτωνος) για να σπουδάσει μαθηματικά και φιλοσοφία. Μετά τον θάνατο του Πλάτωνος συνέχισε τις σπουδές της κοντά στον ανεψιό του Σπεύσιππο. Αργότερα έγινε και αυτή φιλόσοφος και σύντροφος του Σπευσίππου. Σύμφωνα με τον Αριστοφάνη τον Περιπατητικό στην Λασθένεια οφείλεται και ο επόμενος ορισμός της σφαίρας: “ΣΦΑΙΡΑ ΕΣΤΙΝ ΣΧΗΜΑ ΣΤΕΡΕΟΝ ΥΠΟ ΜΙΑΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΝ, ΠΡΟΣ ΗΝ, ΑΦ’ ΕΝΟΣ ΣΗΜΕΙΟΥΤΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ, ΠΑΣΑΙ ΑΙ ΠΡΟΣΠΙΠΤΟΥΣΑΙ ΕΥΘΕΙΑΙ ΙΣΑΙ ΑΛΛΗΛΑΙΣ ΕΙΣΙΝ”.
ΑΞΙΟΘΕΑ (4ος π.Χ. αιώνας).Μαθήτρια και αυτή, όπως και η Λασθένεια, της ακαδημίας του Πλάτωνος. Ήλθε στην Αθήνα από την Πελοποννησιακή πόλι Φλιούντα. Έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα μαθηματικά και την φυσική φιλοσοφία. Αργότερα δίδαξε τις επιστήμες αυτές στην Κόρινθο και την Αθήνα.
ΝΙΚΑΡΕΤΗ η Κορίνθια. Αναφέρεται από τον Ν. Χατζηδάκη ως “ΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ”. Την αναφέρει ακόμα και ο Ε. Σταμάτης. Από τους αρχαίους συγγραφείς την μνημονεύει ο Στοβαίος. Κατά τον Ν. Χατζηδάκι, στην Νικαρέτη οφείλεται η επαναδιατύπωσις και η απόδειξις του θεωρήματος: “ΠΑΝΤΟΣ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΜΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΕΥΡΩΝ ΠΡΟΣΕΚΒΛΕΙΘΕΙΣΗΣ, Η ΕΝΤΟΣ ΓΩΝΙΑ ΕΚΑΤΕΡΑΣ ΤΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΓΩΝΙΩΝ ΜΕΙΖΩΝ ΕΣΤΙ”.
ΑΡΕΤΗ η Κυρηνεία (4ος–3ος π.Χ. αιώνας). Κόρη του Αριστίππου, ιδρυτού της Κυρηναϊκής φιλοσοφικής σχολής, η Αρετή (συναντάται και ως Αρήτη) σπούδασε στην ακαδημία του Πλάτωνος. Λέγεται ότι δίδαξε μαθηματικά, φυσική και ηθική φιλοσοφία στην Αττική για αρκετά χρόνια και ότι έγγραψε σαράντα τουλάχιστον βιβλία ποικίλου περιεχομένου, από τα οποία τα δύο περιελάμβαναν και πραγματείες για τα μαθηματικά. Μετά τον θάνατο του πατέρα της, τον διαδέχθηκε, κατόπιν εκλογής στην διεύθυνσι της Σχολής. Χαρακτηριστικό είναι ότι ανάμεσα στους μαθητές της συγκαταλέγονταν και 100 περίπου φιλόσοφοι. Ο John Morans στο βιβλίο του “Women in Science” αναφέρει ότι το επίγραμμα του τάφου της έγγραφε: Το μεγαλείο της Ελλάδος, με την ομορφιά της Ελένης, την πέννα του Αριστίππου, την ψυχή του Σωκράτους και την γλώσσα του Ομήρου”.
Ο υιός της Αρετής, ο Αρίστιππος ο Νεώτερος, προήγαγε σημαντικά την Κυρηναϊκή φιλοσοφία. Κατά τον Αθηναίο (λόγιο, σοφιστή και συγγραφέα, 2ος – 3ος μ.Χ. αιώνας), η Αρετή διηγείτο στους μαθητές της το εξής ανέκδοτο: Όταν κάποιος μαθητής της Ακαδημίας ισχυρίστηκε ότι η τέχνη της αρίθμησης οφείλεται στον Παλαμήδη, ο Πλάτων τον ρώτησε “Ώστε χωρίς τον Παλαμήδη ο Αγαμέμνων δεν θα ήξερε πόσα πόδια του έδωσε η φύσις;”
ΠΥΘΑΪΣ (2ος π.Χ. αιώνας). Γεωμέτρης, κόρη του μαθηματικού Ζηνοδώρου. Ασχολήθηκε, μαζί με τον πατέρα της, με εμβαδά επιπέδων χωρίων. Την αναφέρει ο Ευτόκιος. Ο Θέων ο Αλεξανδρεύς (4ος μ.Χ. αιώνας) στα σχόλιά του στην “ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΙ” του Πτολεμαίου γράφει: “ΠΟΙΗΣΟΜΕΘΑ ΔΗ ΤΗΝ ΤΟΥΤΩΝ ΑΠΟΔΕΙΞΙΝ ΕΝ ΕΠΙΤΟΜΗ ΕΚ ΤΩΝ ΖΗΝΟΔΩΡΟΥ ΚΑΙ ΠΥΘΑΪΔΟΣ ΔΕΔΕΙΓΜΕΝΩΝ ΕΝ ΤΩ ΠΕΡΙ ΙΣΟΠΕΡΙΜΕΤΡΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ”.
ΠΑΝΔΡΟΣΙΩΝ (4ος μ.Χ. αιώνας). Συναντάται κει ως Πάνδροσος. Αλεξανδρινή γεωμέτρης, μάλλον μαθήτρια του Πάππου, ο οποίος της αφιερώνει και το γ’ βιβλίο της “ΣΥΝΑΓΩΓΗΣ”. Η Πανδροσίων χωρίζει τα γεωμετρικά προβλήματα σε τρεις κατηγορίες: “ΤΡΙΑ ΓΕΝΗ ΕΙΝΑΙ ΤΩΝ ΕΝ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΝ ΑΥΤΩΝ ΕΠΙΠΕΔΑ ΚΑΛΕΙΣΘΑΙ, ΤΑ ΔΕ ΓΡΑΜΜΙΚΑ”.
ΜΕΛΙΣΣΑ (6ος π.Χ. αιώνας).Μαθήτρια του Πυθαγόρου. Ασχολήθηκε με την κατασκευή κανονικών πολυγώνων. Ο Λόβων ο Αργείος γράφει για μία άγνωστη εργασία της: “Ο ΚΥΚΛΟΣ ΦΥΣΙΝ (η Μελίσσα) ΤΩΝ ΕΓΓΡΑΦΟΜΕΝΩΝ ΠΟΛΥΓΩΝΩΝ ΑΠΑΝΤΩΝ ΕΣΤΙ”.
ΤΥΜΙΧΑ (6ος π.Χ. αιώνας).Η Τυμίχα γυναίκα του Κροτωνιάτου Μυλλίου ήταν (σύμφωνα με τον Διογένη Λαέρτιο) Σπαρτιάτισσα, γεννημένη στον Κρότωνα. Από πολύ νωρίς έγινε μέλος της Πυθαγόρειας κοινότητος. Αναφέρεται από τον Ιάμβλιχο ένα σύγγραμμά της σχετικά με τους “φίλους αριθμούς”(*6). Μετά την καταστροφή της σχολής από τους δημοκρατικούς του Κρότωνος η Τυμίχα κατέφυγε στις Συρακούσες. Ο τύραννος των Συρακουσών Διονύσιος απαίτησε από την Τυμίχα να του αποκαλύψει τα μυστικά της Πυθαγόρειας διδασκαλείας έναντι μεγάλης αμοιβής. Αυτή αρνήθηκε κατηγορηματικά και μάλιστα έκοψε με τα δόντια την γλώσσα της και την έφτυσε στο πρόσωπο του Διονυσίου. Το γεγονός αυτό αναφέρουν ο Ιππόβοτος και ο Νεάνθης.
ΠΤΟΛΕΜΑΪΣ (6ος π.Χ. αιώνας). Νεοπυθαγόρεια φιλόσοφος, μουσικός και μαθηματικός. Την αναφέρει ο Πορφύριος στο έργο του “ΕΙΣ ΤΑ ΑΡΜΟΝΙΚΑ ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΥ ΥΠΟΜΝΗΜΑ”. Κατά τον Πορφύριο (νέοπλατωνικό φιλόσοφο του 3ου μ.Χ. αιώνα) η Πτολεμαϊς μεταξύ άλλων απέδειξε και την πρόταση: “ΕΑΝ ΔΥΟ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΑΝΤΕΣ ΑΛΛΗΛΟΥΣ ΠΟΙΩΣΙ ΤΙΝΑΣ, ΟΙ ΓΕΓΟΜΕΝΟΙ ΕΞ ΑΥΤΩΝ ΙΣΟΙ ΑΛΛΗΛΟΙΣ ΕΣΟΝΤΑΙ” (δηλαδή αβ=βα).
ΠΥΘΑΓΟΡΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ (γύρω στον 6ον–5ον π.Χ. αιώνα). Ο Ιάμβλιχος στο έργο του “ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΙΚΟΥ ΒΙΟΥ” διέσωσε τα ονόματα δεκαεπτά πυθαγορείων γυναικών που ήταν γνώστριες της πυθαγόρειας φιλοσοφίας και των πυθαγορείων μαθηματικών. Ήδη έχουμε αναφέρει μερικές από αυτές. Οι υπόλοιπες είναι:
- Ρυνδακώ, αδελφή Βυνδάκου.
- Οκκελώ και Εκκελώ (αδελφές) από τις Λευκάνες.
- Χειλωνίς, κόρη Χείλωνος του Λακεδαιμονίου.
- Κρατησίκλεια, σύζυγος Κλεάνορος του Λακεδαιμονίου.
- Λασθένεια η Αρκάς.
- Αβροτέλεια κόρη Αβροτέλους του Ταραντίνου.
- Εχεκράτεια η Φλιασία.
- Θεανώ γυναίκα του Μεταποντίνου Βροντίνου. (Δεν πρέπει να συγχέεται με την Θεανώ την σύζυγο του Πυθαγόρου και κόρη του Κροτωνιάτη Βροντίνου)
- Τυρσηνίς, η Συβαρίτις.
- Πεισιρρόδη η Ταραντινίς.
- Θεαδούσα η Λάκαινα.
- Βοιώ η Αργεία.
- Βαβέλυκα η Αργεία.
- Κλεαίχμα αδελφή Αυτοχαρίδα του Λάκωνος.
- Νισθαιαδούσα.
ΔΙΟΤΙΜΑ από την Μαντινεία (6ος–5ος π.Χ. αιώνας).Στο “Συμπόσιον” του Πλάτωνος, ο Σωκράτης αναφέρεται στην Δασκάλα του Διοτίμα, ιέρεια στην Μαντίνεια, που υπήρξε Πυθαγόρεια και γνώστρια της πυθαγόρειας αριθμοσοφίας. Κατά μαρτυρία του Ξενοφώντος, η Διοτίμα δεν ήταν άπειρη των πλέον δυσκολονόητων γεωμετρικών θεωρημάτων.
ΒΙΤΑΛΗ (6ος–5ος π.Χ. αιώνας). Βιτάλη ή και Βιστάλα, κόρη της Δαμούς και εγγονή του Πυθαγόρου. Γνώστρια των πυθαγόρειων μαθηματικών. Η Δαμώ προτού πεθάνει της εμπιστεύτηκε τα “υπομνήματα”, δηλαδή τα φιλοσοφικά κείμενα του πατέρα της.
ΠΕΡΙΚΤΙΟΝΗ (5ος π.Χ. αιώνας). Πυθαγόρεια φιλόσοφος, συγγραφέας και μαθηματικός. Διάφορες πηγές την ταυτίζουν με την Περικτιόνη την μητέρα του Πλάτωνος και κόρη του Κριτίου. Ο μαθηματικός Πλάτων, όπως και ο φιλόσοφος Πλάτων, οφείλει την πρώτη γνωριμία του με τα μαθηματικά και την φιλοσοφία στην Περικτιόνη. Ο Πλάτων δεν αναφέρει το παραμικρό για την μητέρα του. Ήταν βαθιά χολωμένος μαζί της επειδή αυτή μετά από τον θάνατο του Αρίστωνος (του πατέρα του Πλάτωνος) παντρεύτηκε με κάποιον Αθηναίο, με το όνομα Πυριλάμπης στον οποίο αφοσιώθηκε. Στο γεγονός αυτό ίσως οφείλεται και ο “μισογυνισμός” του μεγάλου φιλοσόφου, που παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του άγαμος. Ο Στοβαίος στο “Ανθολόγιο” του, γράφει για την Περικτιόνη ότι κατείχε τα της γεωμετρίας και της αριθμητικής: “…ΓΑΜΕΤΡΙΑ ΜΕΝ ΩΝ ΚΑΙ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑΛΛΑ ΤΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΤΙΝΑ ΤΩΝ ΕΟΝΤΩΝ ΚΑΤΑΣΧΟΛΕΟΝΤΑΙ, Α ΔΕ ΣΟΦΙΑ ΠΕΡΙ ΑΠΑΝΤΑ ΤΑ ΓΕΝΗ ΤΩΝ ΕΟΝΤΩΝ, ΟΥΤΩΣ ΓΑΡ ΕΧΕΙ ΣΟΦΙΑ ΠΕΡΙ ΠΑΝΤΑ ΤΑ ΓΕΝΗ ΤΩΝ ΕΟΝΤΩΝ”.
ΛΑΣΘΕΝΕΙΑ (4ος π.Χ. αιώνας). Η Λασθενία από την Αρκαδία είχε μελετήσει τα έργα του Πλάτωνος και ήλθε στην Ακαδημία (του Πλάτωνος) για να σπουδάσει μαθηματικά και φιλοσοφία. Μετά τον θάνατο του Πλάτωνος συνέχισε τις σπουδές της κοντά στον ανεψιό του Σπεύσιππο. Αργότερα έγινε και αυτή φιλόσοφος και σύντροφος του Σπευσίππου. Σύμφωνα με τον Αριστοφάνη τον Περιπατητικό στην Λασθένεια οφείλεται και ο επόμενος ορισμός της σφαίρας: “ΣΦΑΙΡΑ ΕΣΤΙΝ ΣΧΗΜΑ ΣΤΕΡΕΟΝ ΥΠΟ ΜΙΑΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΝ, ΠΡΟΣ ΗΝ, ΑΦ’ ΕΝΟΣ ΣΗΜΕΙΟΥΤΩΝ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΗΜΑΤΟΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ, ΠΑΣΑΙ ΑΙ ΠΡΟΣΠΙΠΤΟΥΣΑΙ ΕΥΘΕΙΑΙ ΙΣΑΙ ΑΛΛΗΛΑΙΣ ΕΙΣΙΝ”.
ΑΞΙΟΘΕΑ (4ος π.Χ. αιώνας).Μαθήτρια και αυτή, όπως και η Λασθένεια, της ακαδημίας του Πλάτωνος. Ήλθε στην Αθήνα από την Πελοποννησιακή πόλι Φλιούντα. Έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα μαθηματικά και την φυσική φιλοσοφία. Αργότερα δίδαξε τις επιστήμες αυτές στην Κόρινθο και την Αθήνα.
ΝΙΚΑΡΕΤΗ η Κορίνθια. Αναφέρεται από τον Ν. Χατζηδάκη ως “ΤΗΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑΣ ΘΕΡΑΠΑΙΝΙΣ”. Την αναφέρει ακόμα και ο Ε. Σταμάτης. Από τους αρχαίους συγγραφείς την μνημονεύει ο Στοβαίος. Κατά τον Ν. Χατζηδάκι, στην Νικαρέτη οφείλεται η επαναδιατύπωσις και η απόδειξις του θεωρήματος: “ΠΑΝΤΟΣ ΤΡΙΓΩΝΟΥ ΜΙΑΣ ΤΩΝ ΠΛΕΥΡΩΝ ΠΡΟΣΕΚΒΛΕΙΘΕΙΣΗΣ, Η ΕΝΤΟΣ ΓΩΝΙΑ ΕΚΑΤΕΡΑΣ ΤΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΓΩΝΙΩΝ ΜΕΙΖΩΝ ΕΣΤΙ”.
ΑΡΕΤΗ η Κυρηνεία (4ος–3ος π.Χ. αιώνας). Κόρη του Αριστίππου, ιδρυτού της Κυρηναϊκής φιλοσοφικής σχολής, η Αρετή (συναντάται και ως Αρήτη) σπούδασε στην ακαδημία του Πλάτωνος. Λέγεται ότι δίδαξε μαθηματικά, φυσική και ηθική φιλοσοφία στην Αττική για αρκετά χρόνια και ότι έγγραψε σαράντα τουλάχιστον βιβλία ποικίλου περιεχομένου, από τα οποία τα δύο περιελάμβαναν και πραγματείες για τα μαθηματικά. Μετά τον θάνατο του πατέρα της, τον διαδέχθηκε, κατόπιν εκλογής στην διεύθυνσι της Σχολής. Χαρακτηριστικό είναι ότι ανάμεσα στους μαθητές της συγκαταλέγονταν και 100 περίπου φιλόσοφοι. Ο John Morans στο βιβλίο του “Women in Science” αναφέρει ότι το επίγραμμα του τάφου της έγγραφε: Το μεγαλείο της Ελλάδος, με την ομορφιά της Ελένης, την πέννα του Αριστίππου, την ψυχή του Σωκράτους και την γλώσσα του Ομήρου”.
Ο υιός της Αρετής, ο Αρίστιππος ο Νεώτερος, προήγαγε σημαντικά την Κυρηναϊκή φιλοσοφία. Κατά τον Αθηναίο (λόγιο, σοφιστή και συγγραφέα, 2ος – 3ος μ.Χ. αιώνας), η Αρετή διηγείτο στους μαθητές της το εξής ανέκδοτο: Όταν κάποιος μαθητής της Ακαδημίας ισχυρίστηκε ότι η τέχνη της αρίθμησης οφείλεται στον Παλαμήδη, ο Πλάτων τον ρώτησε “Ώστε χωρίς τον Παλαμήδη ο Αγαμέμνων δεν θα ήξερε πόσα πόδια του έδωσε η φύσις;”
ΠΥΘΑΪΣ (2ος π.Χ. αιώνας). Γεωμέτρης, κόρη του μαθηματικού Ζηνοδώρου. Ασχολήθηκε, μαζί με τον πατέρα της, με εμβαδά επιπέδων χωρίων. Την αναφέρει ο Ευτόκιος. Ο Θέων ο Αλεξανδρεύς (4ος μ.Χ. αιώνας) στα σχόλιά του στην “ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΙ” του Πτολεμαίου γράφει: “ΠΟΙΗΣΟΜΕΘΑ ΔΗ ΤΗΝ ΤΟΥΤΩΝ ΑΠΟΔΕΙΞΙΝ ΕΝ ΕΠΙΤΟΜΗ ΕΚ ΤΩΝ ΖΗΝΟΔΩΡΟΥ ΚΑΙ ΠΥΘΑΪΔΟΣ ΔΕΔΕΙΓΜΕΝΩΝ ΕΝ ΤΩ ΠΕΡΙ ΙΣΟΠΕΡΙΜΕΤΡΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ”.
ΠΑΝΔΡΟΣΙΩΝ (4ος μ.Χ. αιώνας). Συναντάται κει ως Πάνδροσος. Αλεξανδρινή γεωμέτρης, μάλλον μαθήτρια του Πάππου, ο οποίος της αφιερώνει και το γ’ βιβλίο της “ΣΥΝΑΓΩΓΗΣ”. Η Πανδροσίων χωρίζει τα γεωμετρικά προβλήματα σε τρεις κατηγορίες: “ΤΡΙΑ ΓΕΝΗ ΕΙΝΑΙ ΤΩΝ ΕΝ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΝ ΑΥΤΩΝ ΕΠΙΠΕΔΑ ΚΑΛΕΙΣΘΑΙ, ΤΑ ΔΕ ΓΡΑΜΜΙΚΑ”.
Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2015
Η γλώσσα επινοήθηκε για να διευκολυνθεί η κατασκευή των πρώτων εργαλείων
Οι εκτιμήσεις για την εμφάνισή της γλώσσας ποικίλουν από πριν από 50.000 χρόνια έως πριν από τουλάχιστον 2 εκατ. χρόνια.
Μια νέα επιστημονική θεωρία που βασίστηκε σε ένα πρωτότυπο σύγχρονο πείραμα υποστηρίζει, ότι η γλώσσα αναδύθηκε στον άνθρωπο πολύ νωρίς στην εξέλιξή του, πριν από περίπου 1,8 εκατομμύρια χρόνια, επειδή τον διευκόλυνε να δημιουργήσει τα πρώτα λίθινα εργαλεία. Έκτοτε η γλώσσα και τα εργαλεία συν -εξελίχθηκαν, συμβάλλοντας στο θαύμα του ανθρώπινου πολιτισμού.
Αμερικανοί και βρετανοί ερευνητές, με επικεφαλής τον ψυχολόγο Τόμας Μόργκαν του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Nature Communications, σύμφωνα με το Science, διατύπωσαν τη θεωρία τους,μελετώντας τον τρόπο που η γλώσσα βοηθάει τους σύγχρονους ανθρώπους να φτιάξουν τα εργαλεία τους, καθώς ο ένας άνθρωπος διδάσκει τον άλλο και μαθαίνει από αυτόν.
Οι επιστήμονες πειραματίστηκαν με 184 εθελοντές φοιτητές από το Πανεπιστήμιο του ΣενΆντριους της Σκωτίας, τους οποίους χώρισαν σε πέντε ομάδες. Το πρώτο άτομο κάθε ομάδας διδάχτηκε από τους ερευνητές να φτιάχνει λίθινα εργαλεία με τον πανάρχαιο τρόπο χρησιμοποιώντας απλώς άλλες πέτρες, ώσπου να προκύψει μια πέτρα αρκετά κοφτερή για να μπορεί κανείς να τεμαχίσει ένα νεκρό ζώο.
Η πρώτη ομάδα είχε στη διάθεσή της πέτρες και έπρεπε ο καθένας μόνος του να βγάλει άκρη με αυτές. Η δεύτερη ομάδα περιοριζόταν στην παρακολούθηση και μίμηση του πρώτου, χωρίς να υπάρχει άλλη επαφή μεταξύ τους. Στην τρίτη ομάδα οι συμμετέχοντες έδειχναν ενεργά ο ένας στον άλλο τι έκαναν, αλλά χωρίς να χειρονομούν ή να μιλάνε. Στην τέταρτη ομάδα επιτρέπονταν οι χειρονομίες, αλλά όχι η ομιλία, ενώ στην πέμπτη ομάδα επιτρεπόταν και ο διάλογος μεταξύ των συμμετεχόντων, καθώς και με τον πρώτο της ομάδας που είχε τον ρόλο του δασκάλου.
Σε κάθε ομάδα, όποιος κατάφερνε να φτιάξει ένα λίθινο εργαλείο, γινόταν ο δάσκαλος των υπολοίπων. Δημιουργήθηκαν έτσι πέντε επιμέρους «αλυσίδες» μετάδοσης της (τεχνολογικής)γνώσης, οι οποίες παρήγαγαν συνολικά πάνω από 6.000 πρωτόγονα εργαλεία, σαν αυτά που φτιάχνονταν πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια.
Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι τα άτομα της πρώτης ομάδας που προσπαθούσαν απομονωμένα να φτιάξουν εργαλεία, είχαν την μικρότερη επιτυχία από όλες τις ομάδες. Όμως μικρή ήταν η πρόοδος επίσης στη δεύτερη και τρίτη ομάδα όπου δεν επιτρέπονταν οι χειρονομίες και η ομιλία,αλλά μόνο η παρακολούθηση και η μίμηση.
Μόνο όταν στο «παιγνίδι» μπήκαν οι σκόπιμες κινήσεις των χεριών (χειρονομίες επίδειξης) και κυρίως η ομιλία, τότε απογειώθηκε η ταχύτητα, η αποτελεσματικότητα και η παραγωγικότητα των«τεχνιτών». Οι χειρονομίες διπλασίασαν την πιθανότητα να παραχθεί μια κοφτερή πέτρα -εργαλείο, ενώ η ομιλία και ο διάλογος την τετραπλασίασαν. «Μαθαίνεις πολύ πιο γρήγορα, όταν κάποιος σου λέει τι να κάνεις», τόνισε ο Τόμας Μόργκαν.
Οι ερευνητές συμπέραναν ότι σχεδόν αμέσως μετά την εμφάνιση της αρχικής τεχνολογίας δημιουργίας εργαλείων, πριν από τουλάχιστον 2 εκατ. χρόνια, θα προέκυψε η ανάγκη για εκπαίδευση των άλλων και, κατά συνέπεια, η ανάγκη για επικοινωνία, άρα για την ύπαρξη μιας ομιλουμένης γλώσσας. Αρκετοί επιστήμονες πιστεύουν, ότι ο πρόδρομος αυτής της λεγόμενης πρωτογλώσσας υπήρξαν οι εμπρόθετες χειρονομίες.
Τελικά, στο πλαίσιο της εξέλιξης, ανέλαβε ο νόμος της δαρβινικής φυσικής επιλογής να ευνοήσει όσους μιλούσαν, επικοινωνούσαν και έφτιαχναν έτσι καλύτερα εργαλεία, αρχής γενομένης από τους πρώτους λίθινους χειροπελέκεις της Αχελαίας περιόδου πριν από περίπου 1,7 εκατ.χρόνια. Στο τέρμα του δρόμου αυτού, μετά από μια λίγο πολύ κοινή πορεία, δημιουργήθηκαν τόσο οι σύγχρονες πολύπλοκες γλώσσες, όσο και οι σύγχρονες εξίσου πολύπλοκες τεχνολογίες.
Άλλοι επιστήμονες, επαίνεσαν τη νέα μελέτη για την πρωτοτυπία τους, αλλά επεσήμαναν πως εκ των πραγμάτων, δεν μπορεί να αποτελεί άμεση απόδειξη μιας ενδιαφέρουσας πάντως θεωρίας.
Σύνδεσμος: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση:
http://www.nature.com/ncomms/2015/150113/ncomms7029/full/ncomms7029.html
πηγή
Δευτέρα 27 Οκτωβρίου 2014
Γιάννης Ρίτσος, «Γράμματα από το μέτωπο»
(αποσπάσματα)
“Μάνα, τον ήλιο εδώ σκεπάζουν ίσκιοι
κι αναπαμό ποτέ η καρδιά δε βρίσκει
ένα: οι αυγές κ’ οι νύχτες μας γυρνούν
φριχτές πεντάλφες γράφουν στο σκοτάδι
σήματα, που τον κίνδυνο μηνούν,
πύρινα φίδια από τα βάθη του Άδη.
Ζούμε στ’ αμπριά θαμμένοι, διπλωμένοι
κ’ έξω απ’ την τρύπα ο θάνατος περμένει
Μας έπνιξαν το φως και τη χαρά,
Στεγνώσαν την ψυχή μας και το σώμα,
μα κάτι μέσα μας κυλά βουερά
και ξέσπασμα δε βρήκε κάπου ακόμα. […]
Μητέρα μου, όταν φτάσαμε εδώ πέρα
στη φωτιά, στην αντάρα, στη φοβέρα
καθένας μας κι από ‘να φυλαχτό
κρατούσε κρεμασμένο στην καρδιά του
κι αφήναμε το στήθος ανοιχτό
στα πυρωμένα νύχια του θανάτου.
Μάνα, μας τρώει η λάσπη, η ψείρα, η βρώμα
λίγνεψε και καμπούριασε το σώμα,
μας τρώει τα σπλάχνα ο φόβος του θανάτου
μερόνυχτα κλειστοί μες στο αμπρί,
δεν είδαμε από τότε αυγή λαμπρή,
σα σκουλήκια στα βάθη του μνημάτου.
Μάνα, σου γράφω βιαστικά, στο πόδι.
Σήμερα θλιβερό βγάλαμε ξόδι
σκοτώθηκαν πέντ’ έξι σ’ ένα αμπρί
- όλοι είκοσι μέχρ’ είκοσι πέντε χρόνω,
στην ώρα πάνου που ήταν για γαμπροί –
κ’ έχω μες στην καρδιά μου τόσο πόνο!
Μητέρα, όταν κινήσαμε απ’ την πόλη,
Σκύβαν ωχροί, μουντοί οι ουράνιοι θόλοι
βαρούσανε καμπάνες, μουσικές,
τούμπανα, κόρνα, σάλπιγγες, και κάτου
απ’ τη βουή περνούσαν σκεφτικές
ανθρωπομάζες: δείπνο του θανάτου. […]
Και μόνο η πυρκαγιά σα φρενιασμένη
τις καμπάνες ατέλειωτα σημαίνει.
Αχ, μάνα, πού να πας, πού να κρυφτείς;
Τα μάτια, πας να κρύψεις στην παλάμη-
φωτιά το χέρι σου σε καίει, κ’ ευτύς
μπρος σου χυμά η ψυχή, καυτό κατράμι.
Φωτιά και τα κουμπιά, φωτιά κι η αρβύλα,
όμως, στη ματωμένη κατρακύλα,
στα κόκαλα στυλώνεται η κραυγή
που ακέριους μας στυλώνει: ειρήνη, ειρήνη,
και στη σκιά, σαν περιστέρι η αυγή
το μαύρο κόμπο της καρδιάς μας λύνει.”
(Γιάννης Ρίτσος, Ποιήματα, τ. 1ος, Κέδρος)
Κυριακή 12 Οκτωβρίου 2014
Μπες στον τάφο της Αμφίπολης!
...με τη βοήθεια της τεχνολογίας
Η φρενίτιδα με τον τάφο της Αμφίπολης οδήγησε στη δημιουργία μιας 3D αναπαράστασης και μιας ωραίας εφαρμογής που μας δίνει τη δυνατότητα να περιηγηθούμε στα ενδότερα του τύμβου Καστά και να δούμε ακριβώς… ότι και οι αρχαιολόγοι!
Η ομάδα του amfipoli-news.com, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές διαστάσεις του τύμβου και όλα τα στοιχεία που έχει δώσει στη δημοσιότητα το υπουργείο Πολιτισμού, δημιούργησε μια 3D αναπαράσταση του τάφου ενώ η εφαρμογή θα ανανεώνεται κάθε φορά που υπάρχει επίσημη ανακοίνωση σχετικά με το ταφικό μνημείο.
Για την εφαρμογή πατήστε εδώ
Παράλληλα, πάλι με τη βοήθεια της τεχνολογίας, έγινε μια όσο το δυνατόν πιο πιστή αναπαράσταση του τάφου, με βάση τα μέχρι τώρα ευρήματα. Το εν λόγω βίντεο «ανέβηκε» στο YouTube και ανήκει στον χρήστη «Ancient Greece 3D». Είναι πραγματικά απολαυστικό.
Η ομάδα του amfipoli-news.com, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές διαστάσεις του τύμβου και όλα τα στοιχεία που έχει δώσει στη δημοσιότητα το υπουργείο Πολιτισμού, δημιούργησε μια 3D αναπαράσταση του τάφου ενώ η εφαρμογή θα ανανεώνεται κάθε φορά που υπάρχει επίσημη ανακοίνωση σχετικά με το ταφικό μνημείο.
Για την εφαρμογή πατήστε εδώ
Παράλληλα, πάλι με τη βοήθεια της τεχνολογίας, έγινε μια όσο το δυνατόν πιο πιστή αναπαράσταση του τάφου, με βάση τα μέχρι τώρα ευρήματα. Το εν λόγω βίντεο «ανέβηκε» στο YouTube και ανήκει στον χρήστη «Ancient Greece 3D». Είναι πραγματικά απολαυστικό.
http://www.tampouloukia.gr/
Κυριακή 9 Φεβρουαρίου 2014
Ο κόσμος χειροκρότησε,όχι εμένα..την ΕΛΛΑΔΑ!!Κι οι φύλακες το κεφάλι στο πάτωμα!
Θέλω να σας διηγηθώ περιληπτικά τι έζησα και κυρίως τι ένιωσα !!
Μόλις έφτασα στο Βρετανικό μουσείο κινήθηκα στην αίθουσα με την Καρυάτιδα και έναν στύλο από το Ερέχθειο. Η Καρυάτιδα βρίσκεται ολομόναχη και κρυμμένη σε μια μικρή αίθουσα , δίχως φυσικό φως , θλιμμένη !!
Ποιος είπε πως τα μάρμαρα δεν έχουν ψυχή ... αφού από
ψυχή δημιουργήθηκε. Ένιωσα την μοναξιά της και ένιωσα την ανάγκη να την αγγίξω για να της δώσω πνοή από την πνοή μου και ψυχή από την ψυχή μου. Το κορμί της ήταν ζεστό και αντί να της δώσω εγώ μου έδωσε αυτή δύναμη και ένιωσα ότι ακουμπάω Ελλάδα ... μου ήρθε η επιθυμία να την πάρω αγκαλιά και να την φέρω πίσω στο σπίτι της, μα αυτό ήταν αδύνατο !! Δεν χα ξεχάσω ποτέ -ποτέ την ζέστη της καρδιάς της ! Δάκρυσα όταν έφευγα και πόνεσα και πείσμωσα.
Κατευθύνθηκα στην αίθουσα με τα γλυπτά του Παρθενώνα' τι υπέροχα πράγματα, τι Κάλλος, τι δέος, πόσο υπερήφανη ένιωσα. Προχώρησα μπροστά και βρέθηκα στα αετώματα. Ο κόσμος ήταν υπερβολικά πολύς και στην αίθουσα επικρατούσε οχλαγωγία, κόσμος από όλη την οικουμένη. Όλοι θαύμαζαν με δέος την απαράμιλλη λιτή και απέριττη ομορφιά που εκπέμπουν. Όλοι θαύμαζαν με δέος αυτό που προανέφερα ... την ζωντάνια που έχουν , την ζέστη και την Ψυχή.
Στην τσάντα μου είχα την Ελληνική Σημαία , με έπιασε λύσσα καθώς αντίκρισα κομμάτι της πατρίδας μου το οποίο είναι κλεμμένο και παρατημένο ! Ακριβώς μπροστά μου υπήρχε ένας Κινέζος του χτύπησα την πλάτη και του ζήτησα αν μπορούσε να με βγάλει μια φωτογραφία. Ο άνθρωπος δεν ήξερε ότι ήμουν Ελληνίδα. Κάπως δυσανασχέτησε αλλά με ευγένεια δέχτηκε. Του είπα να περιμένει μισό λεπτό και έβγαλα από την τσάντα μου την σημαία , την σήκωσα ψηλά και ένιωσα ότι σηκώνω όλον τον Παρθενώνα !! Αυτός στιγμιαία σάστισε αλλά ευθύς η ματιά του έλαμψε , ο κόσμος σιώπησε -δεν ακουγόταν ψίθυρος- και μου έκαναν χώρο για να φανεί η Ελλάδα , οι φύλακες είχαν σηκωθεί όρθιοι και είχαν μαρμαρώσει και τα ... Μάρμαρα ζωντάνεψαν !!!
Ο Κινέζος με τράβηξε αρκετές φωτογραφίες και μάλιστα μου το ζήτησε ο ίδιος με ζήλο και χαρά. Δυστυχώς μόνο αυτή και μια ακόμα (την οποία θα ανεβάσω να την δείτε και η οποία δείχνει μια κυρία πως κοιτά και τι έκφραση έχει πάρει) είναι άξιες για να φανούν όλες οι άλλες είναι τρεμάμενες , φαίνεται πως ο Κινέζος έτρεμε από κρίση πολιτισμού κι αυτός !!
Όταν τελειώσαμε φίλησα την σημαία μας την έβαλα στο στήθος μου του είπα ένα μεγάλο Ευχαριστώ κι εκείνος ... ΥΠΟΚΛΙΘΗΚΕ !!!! Όχι σε μένα.. στην ΕΛΛΑΔΑ !! Ο κόσμος χειροκρότησε , όχι εμένα.. την ΕΛΛΑΔΑ !! Και οι φύλακες είχαν κατεβάσει το κεφάλι προς το πάτωμα, όχι σε μένα.. στην ΕΛΛΑΔΑ !! Έφυγα με μάτια γεμάτα δάκρυα, Υπερηφάνειας , Τιμής , αλλά και ΛΥΣΣΑΣ.
Αυτά έζησα και ένιωσα με λίγα λόγια , είναι στιγμές που μένουν για πάντα στην ψυχή και στο μυαλό και πρέπει να εξιστορούνται για να παίρνουν Αξία.
Η φωτογραφία είναι της:Konstantina Michailidou
Πηγή
Κυριακή 9 Ιουνίου 2013
Θηριωδίες και γενοκτονίες της ανθρώπινης ιστορίας
Παρά το γεγονός ότι το ακριβές περιεχόμενο του όρου «γενοκτονία» είναι πλέον αντικείμενο ιστορικής και εννοιολογικής αντιπαράθεσης, γενικώς μιλώντας η γενοκτονία αναφέρεται στον σκόπιμο αφανισμό μεγάλων πληθυσμιακών ομάδων (φυλών, εθνοτήτων, θρησκευτικών ομάδων κ.λπ.).
Γενοκτονίες έχουν λάβει χώρα σε κάθε γωνιά της οικουμένης και δυστυχώς συμβαίνουν ακόμα, παρά την παγκόσμια κατακραυγή που συνήθως επισύρουν.
Εθνοκαθάρσεις, ολοκαυτώματα και κάθε λογής εκτεταμένες θηριωδίες συνεχίζουν λοιπόν να ρίχνουν τη σκιά τους στην ανθρώπινη δράση, για λόγους μάλιστα που κυμαίνονται από την απόκτηση εδαφών και πλουτοπαραγωγικών πηγών μέχρι και το διεστραμμένο μίσος μεμονωμένων ανθρώπων.
Όσο για την ιστορία της θηριωδίας, φαίνεται να πηγαίνει πίσω μέχρι και τον Νεάντερνταλ, με πλήθος επιστημόνων να αποδίδουν πλέον την εξαφάνισή του σε γενοκτονία.
Ας δούμε λοιπόν μερικά από τα ζοφερότερα γεγονότα της ανθρώπινης ιστορίας σε διάφορες γωνιές του πλανήτη, με τις γενοκτονίες να μην εξαντλούνται δυστυχώς στη λίστα μας...
Γενοκτονία των Κούρδων του Ιράκ
Ο αρχαίος λαός των Κούρδων ζούσε διασκορπισμένος σε διάφορες περιοχές της Μέσης Ανατολής, την ώρα που σήμερα υπολογίζονται στο 20% περίπου του πληθυσμού του Ιράκ, με τους περισσότερους καταυλισμούς να εντοπίζονται πλέον στο βορειότερο τμήμα της χώρας. Οι τεταμένες σχέσεις τους με το καθεστώς της χώρας έμελλε να κλιμακωθούν ωστόσο στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ της δεκαετίας του '80, με τον Σαντάμ Χουσεΐν να εξαπολύει την εκστρατεία του αλ-Ανφάλ. Η εθνοκάθαρση των Κούρδων εκτελέστηκε από τον ξάδελφο του Χουσεΐν, Ali Hassan al-Majid, ο οποίος με εκτεταμένη χρήση χημικών αερίων (που θα του έφερναν το παρατσούκλι «Χημικός Αλί») στέρησε τη ζωή σε τουλάχιστον 180.000 κούρδους αμάχους. Ο Αλί θα συλλαμβανόταν αργότερα από τον αμερικανικό στρατό και θα εκτελούταν για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, κυρίως για τον ρόλο του στη γενοκτονία των Κούρδων...
Γενοκτονία των Μοριορί
Οι Μαορί είναι οι περίφημοι αυτόχθονες της Νέας Ζηλανδίας, που εγκαταστάθηκαν εκεί πριν από 800 περίπου χρόνια. Τρεις αιώνες ωστόσο μετά τον πρώτο εποικισμό του νησιού, μια ομάδα Μαορί μετανάστευσε στη γειτονική συστάδα νήσων Chatham Islands, εγκαινιάζοντας έναν νέο τρόπο ζωής επικεντρωμένο στην ειρήνη. Η νέα κοινωνία αποκαλούσε πλέον τα μέλη της Μοριορί, με τις πολεμοχαρείς ωστόσο φυλές των Μαορί να έρχονται την ίδια εποχή σε επαφή με τους λευκούς Αμερικανούς και Ευρωπαίους. Κι ενώ οι πρώτες αυτές επαφές κατέληγαν πολλές φορές σε κανιβαλισμό των ξένων, οι Μαορί εκτίμησαν ιδιαίτερα τα όπλα των Δυτικών, με το εμπόριο όπλων να ανθεί στην περιοχή. Ήταν λοιπόν το 1835 όταν οι εξοπλισμένοι πλέον σαν αστακοί Μαορί αποβιβάστηκαν στα Chatham Islands, με σκοπό την εξόντωση και τον κανιβαλισμό των ανυπεράσπιστων Μοριορί. Όσοι γλίτωσαν τη ζωή τους, αιχμαλωτίστηκαν και εξαναγκάστηκαν σε μεικτούς γάμους με τους Μαορί για να χαθεί η φυλή τους. Σε λιγότερο από 30 χρόνια, απέμειναν μόνο 100 Μοριορί, με τον τελευταίο να πεθαίνει το 1933...

Γενοκτονία της Ρουάντα
Όπως οι Μαορί και οι Μοριορί, έτσι και οι Hutu και Tutsi είχαν καταγωγή από κοινό πρόγονο, κάποιες «παραφυάδες» της φυλής των Bantu. Οι δυο φυλές ζούσαν αρμονικά μεταξύ τους, γεγονός που έμελλε να πάρει τέλος όταν έφτασαν οι βέλγοι και γερμανοί αποικιοκράτες στην περιοχή. Οι Ευρωπαίοι χώρισαν τις δύο ομάδες με βάση τεχνητά οικονομικά μεγέθη, παραγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες κοινωνικές σχέσεις: οι ευκατάστατοι ήταν οι Tutsi, κι αν ένας Hutu αποκτούσε περιουσία μεταπηδούσε αυτομάτως στη φυλή των Tutsi! Οι ανισότητες που εγκαινίασαν οι Δυτικοί στην τοπική κοινωνία της Ρουάντα, αναγορεύοντας τους Tutsi σε άρχουσα τάξη της περιοχής, θα πυροδοτούσαν αιματηρά επεισόδια στη χώρα, κυρίως κατά των εξαθλιωμένων Hutu. Στις αρχές της δεκαετίας του '90 λοιπόν θα λάμβανε χώρα η επανάσταση των Hutu, οι οποίοι επιδόθηκαν σε ανηλεή και μαζική εξόντωση των Tutsi: εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί, εκτεταμένη χρήση της πρακτικής του βιασμού, ακρωτηριασμοί, μέχρι και ηθελημένη μετάδοση ασθενειών ως όπλο μαζικής φρίκης χρησιμοποιήθηκε. Ο τελικός αριθμός της γενοκτονίας δεν είναι εύκολο να καθοριστεί ούτε και υπάρχει συναίνεση, τα νούμερα ποικίλουν λοιπόν από 500.000-1.000.000 ανθρώπους...
Ιρλανδικός Λιμός
Την ώρα που οι Βρετανοί δεν μπορούν να ενοχοποιηθούν φυσικά για τη μάστιγα που χτύπησε τις πατατοκαλλιέργειες της Ιρλανδίας, είναι η στάση τους και οι ενέργειες στην καταστροφή που κάνουν μερίδα ιστορικών να τη θεωρεί γενοκτονία. Η αιματοβαμμένη κόντρα των προτεσταντών Βρετανών και των καθολικών Ιρλανδών καλά κρατούσε για αιώνες, με τον λιμό να φαντάζει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για «ξεκαθάρισμα λογαριασμών». Τα εύφορα εδάφη της Ιρλανδίας έκαναν τη χώρα να εξάγει σοδειές στην Αγγλία για καιρούς, την ίδια ώρα που η Ιρλανδία είχε χτυπηθεί από συμφορές και παλιότερα. Τι έκαναν σε τέτοιες περιπτώσεις οι Βρετανοί; Έκλειναν τα λιμάνια της χώρας και απαγόρευαν τις εξαγωγές καλλιεργειών, επιτρέποντας έτσι στην Ιρλανδία να καλύπτει τις διατροφικές της ανάγκες. Αυτή τη φορά όμως, και παρά το γεγονός ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πέθαιναν από πείνα και αρρώστιες μεταξύ 1845-1853, κανένα μέτρο δεν πάρθηκε. Η βρετανική ολιγωρία ήταν εκκωφαντική, την ίδια ώρα που οι άγγλοι γαιοκτήμονες έδιωχναν μαζικά τους ιρλανδούς αγρότες από τα εδάφη τους, καθώς δεν μπορούσαν πλέον να πληρώνουν το ενοίκιο της γης. Ως αποτέλεσμα, 1,5 εκατομμύριο Ιρλανδοί πέθαναν από τον λιμό, την ώρα που 2 εκατομμύρια ακόμα εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα τους, με τη συρρίκνωση του πληθυσμού να αγγίζει το 25%...

Γενοκτονία των Πυγμαίων
Οι φυλές που απαρτίζουν αυτό που αποκαλούμε «Πυγμαίους» ζουν στην Κεντρική Αφρική, με τον όρο να περιγράφει μαζικά ομάδες ανθρώπων που τα ενήλικα αρσενικά μέλη τους δεν ξεπερνούν το 1,5 μέτρο ύψος. Οι πρωτόγονες κοινωνίες των Πυγμαίων έχουν υποφέρει ανείπωτες θηριωδίες κατά τη διάρκεια των πολυάριθμων εμφύλιων πολέμων των φυλών του Κονγκό, με τους αντιπροσώπους των Πυγμαίων να έχουν αποτανθεί επανειλημμένα στον ΟΗΕ στην απέλπιδα προσπάθειά τους να σταματήσει η γενοκτονία. Αντάρτικες ομάδες, όπως το διαβόητο Movement for the Liberation of the Congo, έχουν κυνηγήσει λυσσαλέα τους Πυγμαίους, με περιστατικά ακόμα και κανιβαλισμού. Από τα εκατομμύρια που αριθμούσε ο πληθυσμός των Πυγμαίων έχουν απομείνει πλέον λιγότεροι από 500.000, με τον αριθμό τους να μειώνεται συνεχώς από την ακήρυχτη και μεθοδική αυτή γενοκτονία...
Γενοκτονία των αυτοχθόνων Αμερικανών
Την ώρα που δεν είναι βέβαια δυνατό να υπολογίσουμε πόσος ήταν ο πληθυσμός των γηγενών του Νέου Κόσμου πριν από την έλευση του Χριστόφορου Κολόμβου στην ήπειρο, ακόμα και οι μετριοπαθέστερες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για εκατομμύρια. Στα χρόνια που ακολούθησαν λοιπόν το 1492, καραβιές ευρωπαίων εποίκων έφταναν στον Νέο Κόσμο, με κάθε νέο κύμα αποικισμού να εμφανίζεται ακόμα πιο αποφασισμένο να αποκτήσει τον έλεγχο της ηπείρου και των τεράστιων πλουτοπαραγωγικών της δυνατοτήτων. Το μόνο που στεκόταν στον δρόμο τους ήταν φυσικά ο ντόπιος πληθυσμός, ένα πρόβλημα δηλαδή που αργά ή γρήγορα έπρεπε οι Ευρωπαίοι να αντιμετωπίσουν. Έχουμε και λέμε λοιπόν: ο Φρανσίσκο Πισάρο κατέσφαξε τους Ίνκας στη Νότια Αμερική, ο Ερνάν Κορτές διέλυσε τους Αζτέκους στο Μεξικό, οι αγγλο-γάλλοι εξαφάνισαν τους Ινδιάνους της Βόρειας Αμερικής, με τις νεοφερμένες αρρώστιες και τις άγνωστες επιδημίες να ολοκληρώνουν το ζοφερό έργο του μαζικού αφανισμού του ντόπιου πληθυσμού. Εκατοντάδες φυλές εξολοθρεύτηκαν και εκατομμύρια άνθρωποι εξοντώθηκαν, με τον σημερινό πληθυσμό των απογόνων αυτών των φυλών να ζει διασκορπισμένος εδώ κι εκεί. Η πλούσια ανθρωπογεωγραφία της Αμερικής χάθηκε ωστόσο για πάντα...
«Κλεμμένες γενιές» των Αβορίγινων
Οι Αβορίγινες περιλαμβάνονται στις πλέον αρχαίες φυλές του πλανήτη μας: πρόσφατα τεστ DNA υπέδειξαν ότι έχουν ασιατική καταγωγή, ενώ η παρουσία τους στην Ωκεανία μετρά περισσότερα από 50.000 χρόνια! Κι όμως, ήταν το 1909 όταν η αυστραλιανή κυβέρνηση εγκαινίασε το αποτρόπαιο μέτρο (που συνεχίστηκε μέχρι και τη δεκαετία του '70) της απομάκρυνσης των παιδιών από τις οικογένειες των Αβορίγινων. Το ακριβές κίνητρο πίσω από την πράξη αποτελεί μέχρι και σήμερα αντικείμενο διαμάχης. Επισήμως, το μέτρο πάρθηκε για να «προστατευτούν» τα παιδιά από τους «πρωτόγονους» γονείς τους(!), με τις υποθέσεις ωστόσο να κάνουν λόγο για αποτροπή (ή αντιθέτως διευκόλυνση) με τον τρόπο αυτό των επιμειξιών με τους λευκούς αποίκους της Αυστραλίας. Ο σκοπός και στις δύο περιπτώσεις ήταν φυσικά ο αφανισμός της τοπικής κληρονομιάς των Αβορίγινων, κι ενώ οι ιστορικοί ερίζουν ακόμα για το αν πρόκειται για «γενοκτονία» με τη στενή έννοια του όρου, η αυστραλιανή κυβέρνηση ζήτησε επισήμως συγνώμη το 2008 για τις «κλεμμένες γενιές» των παιδιών των πολύπαθων αυτοχθόνων της ηπείρου...
Γενοκτονία των Αρμενίων
Την ώρα που η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν υπεύθυνη για πολυάριθμες και κατάφωρες καταπατήσεις βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων, η χειρότερη στιγμή της ήταν αναμφίβολα η γενοκτονία των Αρμενίων. Ξεκινώντας το 1915, την ώρα που ο υπόλοιπος κόσμος παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα τα φονικά γεγονότα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Οθωμανοί επιδόθηκαν σε θηριωδίες κατά της χριστιανικής μειονότητας των Αρμενίων: μαζικές σφαγές αντρών, βίαιοι εκτοπισμοί γυναικόπαιδων μέσα από την έρημο της Συρίας, ολόκληρα χωριά κάηκαν με τους κατοίκους μέσα, ακόμα και πλοία γεμάτα με Αρμένιους βυθίστηκαν στη Μαύρη Θάλασσα. Και βέβαια ήταν και τα τουλάχιστον 20 στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης που εγκαινιάστηκαν, με μαζικούς θανάτους με τοξικά αέρια να λαμβάνουν χώρα εκτεταμένα, αλλά και πειράματα σε παιδιά από τούρκους γιατρούς. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 600.000 ως 1,8 εκατομμύρια χαμένες ζωές, αν και ο ακριβής αριθμός παραμένει αντικείμενο ιστορικής έρευνας...
Γενοκτονία των Βοσνίων
Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης είχε ποικίλες κοινωνικο-πολιτικές συνέπειες σε πολλές περιοχές του πλανήτη, καμία ωστόσο περισσότερο καταστροφική από τα ζοφερά γεγονότα που έπληξαν την πρώην Γιουγκοσλαβία. Η διάσπαση της χώρας σε ανεξάρτητα κράτη εκεί στο 1990 θα οδηγούσε σε εθνοκαθάρσεις και βίαιους εκτοπισμούς πληθυσμών. Κι αν ψάχνει κανείς για το χειρότερο δεινό μέσα στα τραγικά γεγονότα και τις φρικαλεότητες που επιδόθηκαν οι αντιμαχόμενες πλευρές, αυτό θα μπορούσε να αναζητηθεί στη νεο-ιδρυμένη Βοσνία, με τον στρατηγό Ράτκο Μλάντιτς και τον στρατό του να δολοφονεί μαζικά χιλιάδες βόζνιους μουσουλμάνους και Σέρβους στην προσπάθεια να «καθαρίσει» την περιοχή. Κι όταν το 1995 επιτεύχθηκε η πολυπόθητη ανακωχή, περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους στην περιοχή, ως αποτέλεσμα εκτελέσεων, πυρκαγιών, βιασμών, ακόμα και δημόσιων αποκεφαλισμών...

Ολοκαύτωμα
Το ολοκαύτωμα των Ναζί, που αποφάσισε να εξαφανίσει από προσώπου γης μεγάλες και ποικίλες ομάδες ανθρώπων, δεν χρειάζεται συστάσεις. Η μελανότερη σελίδα του Β' Παγκοσμίου και αναμφίβολα από τις ζοφερότερες στα ανθρώπινα χρονικά δεν έχει ίσως όμοιά της με όρους οργάνωσης, μεθοδικότητας και συνέπειας στην εξόντωση. Η χιτλερική «τελευταία λύση στο εβραϊκό ζήτημα», μέσα στο χάος που άφησε ο Α' Παγκόσμιος τη Γερμανία, μετέτρεψε τη θρησκευτική μειονότητα σε αποδιοπομπαίο τράγο για τα δεινά της χώρας, με το κήρυγμα του μίσους να αφορά βέβαια και σε όσους δεν χωρούσαν στα «ιδεώδη» της άριας φυλής: ρομά, άτομα με ειδικές ανάγκες, ομοφυλόφιλοι, κομμουνιστές και πολιτικοί αντιφρονούντες έπρεπε να αφανιστούν μαζικά για να «λάμψει» το μεγαλείο της αιματοβαμμένης ανώτερης φυλής. Τα υπόλοιπα είναι φυσικά ιστορία, ντροπιαστική ιστορία χωρίς αμφιβολία: ένα τεράστιο δίκτυο θανάτου στήθηκε στην Ευρώπη, με χιλιάδες δομές μεταφοράς και διαλογής ανθρώπων, φάμπρικες εξόντωσης και έρευνες για τον οικονομικότερο τρόπο μαζικού αφανισμού, με τις εκτελέσεις και τους βασανισμούς να μην μπορεί να τους χωρέσει ο νους. Μέχρι το 1945, όταν απελευθερώθηκε και το τελευταίο ναζιστικό κολαστήριο, περίπου 6 εκατομμύρια εβραίοι εξαφανίστηκαν από προσώπου γης, με την ακρίβεια ωστόσο του αριθμού να γνωρίζει ιστορική αμφισβήτηση...
Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου
Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αναφέρεται σε σφαγές και εκτοπισμούς εναντίον Ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή του Πόντου που πραγματοποιήθηκαν από το κίνημα των Νεότουρκων κατά την περίοδο 1914-1923. Εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή περίπου 213.000-368.000 Ελλήνων. Οι επιζώντες κατέφυγαν στον Άνω Πόντο (στην ΕΣΣΔ) και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, στην Ελλάδα. Τα γεγονότα αυτά αναγνωρίζονται επισήμως ως γενοκτονία από το Ελληνικό Κράτος και την Αυστραλία αλλά και από διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών.
Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες. Η γενοκτονία ήταν ένα προμελετημένο έγκλημα, το οποίο η κυβέρνηση των Νεότουρκων έφερε σε πέρας με συστηματικότητα. Οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε ήταν ο ξεριζωμός, η εξάντληση στις κακουχίες, τα βασανιστήρια, η πείνα και η δίψα, και τα στρατόπεδα θανάτου στην έρημο.
Η διεθνής βιβλιογραφία και τα κρατικά αρχεία πολλών χωρών βρίθουν μαρτυριών για το ειδεχθές έγκλημα, που διαπράχθηκε εναντίον του Ελληνικού λαού. Η Γενοκτονία των Ελλήνων πραγματοποιήθηκε παράλληλα με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Αρμενίων και των Ασσυρίων.
Κατόπιν εισήγησης του τότε Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, η η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε τη γενοκτονία το 1994, και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαϊου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο».
Πηγή
Γενοκτονίες έχουν λάβει χώρα σε κάθε γωνιά της οικουμένης και δυστυχώς συμβαίνουν ακόμα, παρά την παγκόσμια κατακραυγή που συνήθως επισύρουν.
Εθνοκαθάρσεις, ολοκαυτώματα και κάθε λογής εκτεταμένες θηριωδίες συνεχίζουν λοιπόν να ρίχνουν τη σκιά τους στην ανθρώπινη δράση, για λόγους μάλιστα που κυμαίνονται από την απόκτηση εδαφών και πλουτοπαραγωγικών πηγών μέχρι και το διεστραμμένο μίσος μεμονωμένων ανθρώπων.
Όσο για την ιστορία της θηριωδίας, φαίνεται να πηγαίνει πίσω μέχρι και τον Νεάντερνταλ, με πλήθος επιστημόνων να αποδίδουν πλέον την εξαφάνισή του σε γενοκτονία.
Ας δούμε λοιπόν μερικά από τα ζοφερότερα γεγονότα της ανθρώπινης ιστορίας σε διάφορες γωνιές του πλανήτη, με τις γενοκτονίες να μην εξαντλούνται δυστυχώς στη λίστα μας...
Γενοκτονία των Κούρδων του Ιράκ
Ο αρχαίος λαός των Κούρδων ζούσε διασκορπισμένος σε διάφορες περιοχές της Μέσης Ανατολής, την ώρα που σήμερα υπολογίζονται στο 20% περίπου του πληθυσμού του Ιράκ, με τους περισσότερους καταυλισμούς να εντοπίζονται πλέον στο βορειότερο τμήμα της χώρας. Οι τεταμένες σχέσεις τους με το καθεστώς της χώρας έμελλε να κλιμακωθούν ωστόσο στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ της δεκαετίας του '80, με τον Σαντάμ Χουσεΐν να εξαπολύει την εκστρατεία του αλ-Ανφάλ. Η εθνοκάθαρση των Κούρδων εκτελέστηκε από τον ξάδελφο του Χουσεΐν, Ali Hassan al-Majid, ο οποίος με εκτεταμένη χρήση χημικών αερίων (που θα του έφερναν το παρατσούκλι «Χημικός Αλί») στέρησε τη ζωή σε τουλάχιστον 180.000 κούρδους αμάχους. Ο Αλί θα συλλαμβανόταν αργότερα από τον αμερικανικό στρατό και θα εκτελούταν για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, κυρίως για τον ρόλο του στη γενοκτονία των Κούρδων...
Γενοκτονία των Μοριορί
Οι Μαορί είναι οι περίφημοι αυτόχθονες της Νέας Ζηλανδίας, που εγκαταστάθηκαν εκεί πριν από 800 περίπου χρόνια. Τρεις αιώνες ωστόσο μετά τον πρώτο εποικισμό του νησιού, μια ομάδα Μαορί μετανάστευσε στη γειτονική συστάδα νήσων Chatham Islands, εγκαινιάζοντας έναν νέο τρόπο ζωής επικεντρωμένο στην ειρήνη. Η νέα κοινωνία αποκαλούσε πλέον τα μέλη της Μοριορί, με τις πολεμοχαρείς ωστόσο φυλές των Μαορί να έρχονται την ίδια εποχή σε επαφή με τους λευκούς Αμερικανούς και Ευρωπαίους. Κι ενώ οι πρώτες αυτές επαφές κατέληγαν πολλές φορές σε κανιβαλισμό των ξένων, οι Μαορί εκτίμησαν ιδιαίτερα τα όπλα των Δυτικών, με το εμπόριο όπλων να ανθεί στην περιοχή. Ήταν λοιπόν το 1835 όταν οι εξοπλισμένοι πλέον σαν αστακοί Μαορί αποβιβάστηκαν στα Chatham Islands, με σκοπό την εξόντωση και τον κανιβαλισμό των ανυπεράσπιστων Μοριορί. Όσοι γλίτωσαν τη ζωή τους, αιχμαλωτίστηκαν και εξαναγκάστηκαν σε μεικτούς γάμους με τους Μαορί για να χαθεί η φυλή τους. Σε λιγότερο από 30 χρόνια, απέμειναν μόνο 100 Μοριορί, με τον τελευταίο να πεθαίνει το 1933...
Γενοκτονία της Ρουάντα
Όπως οι Μαορί και οι Μοριορί, έτσι και οι Hutu και Tutsi είχαν καταγωγή από κοινό πρόγονο, κάποιες «παραφυάδες» της φυλής των Bantu. Οι δυο φυλές ζούσαν αρμονικά μεταξύ τους, γεγονός που έμελλε να πάρει τέλος όταν έφτασαν οι βέλγοι και γερμανοί αποικιοκράτες στην περιοχή. Οι Ευρωπαίοι χώρισαν τις δύο ομάδες με βάση τεχνητά οικονομικά μεγέθη, παραγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες κοινωνικές σχέσεις: οι ευκατάστατοι ήταν οι Tutsi, κι αν ένας Hutu αποκτούσε περιουσία μεταπηδούσε αυτομάτως στη φυλή των Tutsi! Οι ανισότητες που εγκαινίασαν οι Δυτικοί στην τοπική κοινωνία της Ρουάντα, αναγορεύοντας τους Tutsi σε άρχουσα τάξη της περιοχής, θα πυροδοτούσαν αιματηρά επεισόδια στη χώρα, κυρίως κατά των εξαθλιωμένων Hutu. Στις αρχές της δεκαετίας του '90 λοιπόν θα λάμβανε χώρα η επανάσταση των Hutu, οι οποίοι επιδόθηκαν σε ανηλεή και μαζική εξόντωση των Tutsi: εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί, εκτεταμένη χρήση της πρακτικής του βιασμού, ακρωτηριασμοί, μέχρι και ηθελημένη μετάδοση ασθενειών ως όπλο μαζικής φρίκης χρησιμοποιήθηκε. Ο τελικός αριθμός της γενοκτονίας δεν είναι εύκολο να καθοριστεί ούτε και υπάρχει συναίνεση, τα νούμερα ποικίλουν λοιπόν από 500.000-1.000.000 ανθρώπους...
Ιρλανδικός Λιμός
Την ώρα που οι Βρετανοί δεν μπορούν να ενοχοποιηθούν φυσικά για τη μάστιγα που χτύπησε τις πατατοκαλλιέργειες της Ιρλανδίας, είναι η στάση τους και οι ενέργειες στην καταστροφή που κάνουν μερίδα ιστορικών να τη θεωρεί γενοκτονία. Η αιματοβαμμένη κόντρα των προτεσταντών Βρετανών και των καθολικών Ιρλανδών καλά κρατούσε για αιώνες, με τον λιμό να φαντάζει μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για «ξεκαθάρισμα λογαριασμών». Τα εύφορα εδάφη της Ιρλανδίας έκαναν τη χώρα να εξάγει σοδειές στην Αγγλία για καιρούς, την ίδια ώρα που η Ιρλανδία είχε χτυπηθεί από συμφορές και παλιότερα. Τι έκαναν σε τέτοιες περιπτώσεις οι Βρετανοί; Έκλειναν τα λιμάνια της χώρας και απαγόρευαν τις εξαγωγές καλλιεργειών, επιτρέποντας έτσι στην Ιρλανδία να καλύπτει τις διατροφικές της ανάγκες. Αυτή τη φορά όμως, και παρά το γεγονός ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι πέθαιναν από πείνα και αρρώστιες μεταξύ 1845-1853, κανένα μέτρο δεν πάρθηκε. Η βρετανική ολιγωρία ήταν εκκωφαντική, την ίδια ώρα που οι άγγλοι γαιοκτήμονες έδιωχναν μαζικά τους ιρλανδούς αγρότες από τα εδάφη τους, καθώς δεν μπορούσαν πλέον να πληρώνουν το ενοίκιο της γης. Ως αποτέλεσμα, 1,5 εκατομμύριο Ιρλανδοί πέθαναν από τον λιμό, την ώρα που 2 εκατομμύρια ακόμα εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη χώρα τους, με τη συρρίκνωση του πληθυσμού να αγγίζει το 25%...
Γενοκτονία των Πυγμαίων
Οι φυλές που απαρτίζουν αυτό που αποκαλούμε «Πυγμαίους» ζουν στην Κεντρική Αφρική, με τον όρο να περιγράφει μαζικά ομάδες ανθρώπων που τα ενήλικα αρσενικά μέλη τους δεν ξεπερνούν το 1,5 μέτρο ύψος. Οι πρωτόγονες κοινωνίες των Πυγμαίων έχουν υποφέρει ανείπωτες θηριωδίες κατά τη διάρκεια των πολυάριθμων εμφύλιων πολέμων των φυλών του Κονγκό, με τους αντιπροσώπους των Πυγμαίων να έχουν αποτανθεί επανειλημμένα στον ΟΗΕ στην απέλπιδα προσπάθειά τους να σταματήσει η γενοκτονία. Αντάρτικες ομάδες, όπως το διαβόητο Movement for the Liberation of the Congo, έχουν κυνηγήσει λυσσαλέα τους Πυγμαίους, με περιστατικά ακόμα και κανιβαλισμού. Από τα εκατομμύρια που αριθμούσε ο πληθυσμός των Πυγμαίων έχουν απομείνει πλέον λιγότεροι από 500.000, με τον αριθμό τους να μειώνεται συνεχώς από την ακήρυχτη και μεθοδική αυτή γενοκτονία...
Γενοκτονία των αυτοχθόνων Αμερικανών
Την ώρα που δεν είναι βέβαια δυνατό να υπολογίσουμε πόσος ήταν ο πληθυσμός των γηγενών του Νέου Κόσμου πριν από την έλευση του Χριστόφορου Κολόμβου στην ήπειρο, ακόμα και οι μετριοπαθέστερες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για εκατομμύρια. Στα χρόνια που ακολούθησαν λοιπόν το 1492, καραβιές ευρωπαίων εποίκων έφταναν στον Νέο Κόσμο, με κάθε νέο κύμα αποικισμού να εμφανίζεται ακόμα πιο αποφασισμένο να αποκτήσει τον έλεγχο της ηπείρου και των τεράστιων πλουτοπαραγωγικών της δυνατοτήτων. Το μόνο που στεκόταν στον δρόμο τους ήταν φυσικά ο ντόπιος πληθυσμός, ένα πρόβλημα δηλαδή που αργά ή γρήγορα έπρεπε οι Ευρωπαίοι να αντιμετωπίσουν. Έχουμε και λέμε λοιπόν: ο Φρανσίσκο Πισάρο κατέσφαξε τους Ίνκας στη Νότια Αμερική, ο Ερνάν Κορτές διέλυσε τους Αζτέκους στο Μεξικό, οι αγγλο-γάλλοι εξαφάνισαν τους Ινδιάνους της Βόρειας Αμερικής, με τις νεοφερμένες αρρώστιες και τις άγνωστες επιδημίες να ολοκληρώνουν το ζοφερό έργο του μαζικού αφανισμού του ντόπιου πληθυσμού. Εκατοντάδες φυλές εξολοθρεύτηκαν και εκατομμύρια άνθρωποι εξοντώθηκαν, με τον σημερινό πληθυσμό των απογόνων αυτών των φυλών να ζει διασκορπισμένος εδώ κι εκεί. Η πλούσια ανθρωπογεωγραφία της Αμερικής χάθηκε ωστόσο για πάντα...
«Κλεμμένες γενιές» των Αβορίγινων
Οι Αβορίγινες περιλαμβάνονται στις πλέον αρχαίες φυλές του πλανήτη μας: πρόσφατα τεστ DNA υπέδειξαν ότι έχουν ασιατική καταγωγή, ενώ η παρουσία τους στην Ωκεανία μετρά περισσότερα από 50.000 χρόνια! Κι όμως, ήταν το 1909 όταν η αυστραλιανή κυβέρνηση εγκαινίασε το αποτρόπαιο μέτρο (που συνεχίστηκε μέχρι και τη δεκαετία του '70) της απομάκρυνσης των παιδιών από τις οικογένειες των Αβορίγινων. Το ακριβές κίνητρο πίσω από την πράξη αποτελεί μέχρι και σήμερα αντικείμενο διαμάχης. Επισήμως, το μέτρο πάρθηκε για να «προστατευτούν» τα παιδιά από τους «πρωτόγονους» γονείς τους(!), με τις υποθέσεις ωστόσο να κάνουν λόγο για αποτροπή (ή αντιθέτως διευκόλυνση) με τον τρόπο αυτό των επιμειξιών με τους λευκούς αποίκους της Αυστραλίας. Ο σκοπός και στις δύο περιπτώσεις ήταν φυσικά ο αφανισμός της τοπικής κληρονομιάς των Αβορίγινων, κι ενώ οι ιστορικοί ερίζουν ακόμα για το αν πρόκειται για «γενοκτονία» με τη στενή έννοια του όρου, η αυστραλιανή κυβέρνηση ζήτησε επισήμως συγνώμη το 2008 για τις «κλεμμένες γενιές» των παιδιών των πολύπαθων αυτοχθόνων της ηπείρου...
Γενοκτονία των Αρμενίων
Την ώρα που η Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν υπεύθυνη για πολυάριθμες και κατάφωρες καταπατήσεις βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων, η χειρότερη στιγμή της ήταν αναμφίβολα η γενοκτονία των Αρμενίων. Ξεκινώντας το 1915, την ώρα που ο υπόλοιπος κόσμος παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα τα φονικά γεγονότα του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, οι Οθωμανοί επιδόθηκαν σε θηριωδίες κατά της χριστιανικής μειονότητας των Αρμενίων: μαζικές σφαγές αντρών, βίαιοι εκτοπισμοί γυναικόπαιδων μέσα από την έρημο της Συρίας, ολόκληρα χωριά κάηκαν με τους κατοίκους μέσα, ακόμα και πλοία γεμάτα με Αρμένιους βυθίστηκαν στη Μαύρη Θάλασσα. Και βέβαια ήταν και τα τουλάχιστον 20 στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης που εγκαινιάστηκαν, με μαζικούς θανάτους με τοξικά αέρια να λαμβάνουν χώρα εκτεταμένα, αλλά και πειράματα σε παιδιά από τούρκους γιατρούς. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 600.000 ως 1,8 εκατομμύρια χαμένες ζωές, αν και ο ακριβής αριθμός παραμένει αντικείμενο ιστορικής έρευνας...
Γενοκτονία των Βοσνίων
Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης είχε ποικίλες κοινωνικο-πολιτικές συνέπειες σε πολλές περιοχές του πλανήτη, καμία ωστόσο περισσότερο καταστροφική από τα ζοφερά γεγονότα που έπληξαν την πρώην Γιουγκοσλαβία. Η διάσπαση της χώρας σε ανεξάρτητα κράτη εκεί στο 1990 θα οδηγούσε σε εθνοκαθάρσεις και βίαιους εκτοπισμούς πληθυσμών. Κι αν ψάχνει κανείς για το χειρότερο δεινό μέσα στα τραγικά γεγονότα και τις φρικαλεότητες που επιδόθηκαν οι αντιμαχόμενες πλευρές, αυτό θα μπορούσε να αναζητηθεί στη νεο-ιδρυμένη Βοσνία, με τον στρατηγό Ράτκο Μλάντιτς και τον στρατό του να δολοφονεί μαζικά χιλιάδες βόζνιους μουσουλμάνους και Σέρβους στην προσπάθεια να «καθαρίσει» την περιοχή. Κι όταν το 1995 επιτεύχθηκε η πολυπόθητη ανακωχή, περισσότεροι από 20.000 άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους στην περιοχή, ως αποτέλεσμα εκτελέσεων, πυρκαγιών, βιασμών, ακόμα και δημόσιων αποκεφαλισμών...
Ολοκαύτωμα
Το ολοκαύτωμα των Ναζί, που αποφάσισε να εξαφανίσει από προσώπου γης μεγάλες και ποικίλες ομάδες ανθρώπων, δεν χρειάζεται συστάσεις. Η μελανότερη σελίδα του Β' Παγκοσμίου και αναμφίβολα από τις ζοφερότερες στα ανθρώπινα χρονικά δεν έχει ίσως όμοιά της με όρους οργάνωσης, μεθοδικότητας και συνέπειας στην εξόντωση. Η χιτλερική «τελευταία λύση στο εβραϊκό ζήτημα», μέσα στο χάος που άφησε ο Α' Παγκόσμιος τη Γερμανία, μετέτρεψε τη θρησκευτική μειονότητα σε αποδιοπομπαίο τράγο για τα δεινά της χώρας, με το κήρυγμα του μίσους να αφορά βέβαια και σε όσους δεν χωρούσαν στα «ιδεώδη» της άριας φυλής: ρομά, άτομα με ειδικές ανάγκες, ομοφυλόφιλοι, κομμουνιστές και πολιτικοί αντιφρονούντες έπρεπε να αφανιστούν μαζικά για να «λάμψει» το μεγαλείο της αιματοβαμμένης ανώτερης φυλής. Τα υπόλοιπα είναι φυσικά ιστορία, ντροπιαστική ιστορία χωρίς αμφιβολία: ένα τεράστιο δίκτυο θανάτου στήθηκε στην Ευρώπη, με χιλιάδες δομές μεταφοράς και διαλογής ανθρώπων, φάμπρικες εξόντωσης και έρευνες για τον οικονομικότερο τρόπο μαζικού αφανισμού, με τις εκτελέσεις και τους βασανισμούς να μην μπορεί να τους χωρέσει ο νους. Μέχρι το 1945, όταν απελευθερώθηκε και το τελευταίο ναζιστικό κολαστήριο, περίπου 6 εκατομμύρια εβραίοι εξαφανίστηκαν από προσώπου γης, με την ακρίβεια ωστόσο του αριθμού να γνωρίζει ιστορική αμφισβήτηση...
Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου
Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αναφέρεται σε σφαγές και εκτοπισμούς εναντίον Ελληνικών πληθυσμών στην περιοχή του Πόντου που πραγματοποιήθηκαν από το κίνημα των Νεότουρκων κατά την περίοδο 1914-1923. Εκτιμάται ότι στοίχισε τη ζωή περίπου 213.000-368.000 Ελλήνων. Οι επιζώντες κατέφυγαν στον Άνω Πόντο (στην ΕΣΣΔ) και μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, στην Ελλάδα. Τα γεγονότα αυτά αναγνωρίζονται επισήμως ως γενοκτονία από το Ελληνικό Κράτος και την Αυστραλία αλλά και από διεθνείς οργανισμούς όπως η Διεθνής Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών.
Θεωρείται μια από τις πρώτες σύγχρονες γενοκτονίες. Η γενοκτονία ήταν ένα προμελετημένο έγκλημα, το οποίο η κυβέρνηση των Νεότουρκων έφερε σε πέρας με συστηματικότητα. Οι μέθοδοι που χρησιμοποίησε ήταν ο ξεριζωμός, η εξάντληση στις κακουχίες, τα βασανιστήρια, η πείνα και η δίψα, και τα στρατόπεδα θανάτου στην έρημο.
Η διεθνής βιβλιογραφία και τα κρατικά αρχεία πολλών χωρών βρίθουν μαρτυριών για το ειδεχθές έγκλημα, που διαπράχθηκε εναντίον του Ελληνικού λαού. Η Γενοκτονία των Ελλήνων πραγματοποιήθηκε παράλληλα με γενοκτονίες σε βάρος και άλλων χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλ. των Αρμενίων και των Ασσυρίων.
Κατόπιν εισήγησης του τότε Πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, η η Βουλή των Ελλήνων αναγνώρισε τη γενοκτονία το 1994, και ψήφισε την ανακήρυξη της 19ης Μαϊου ως «Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων στο Μικρασιατικό Πόντο».
Πηγή
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)



